متفاوت می باشند.
بدین جهت این موضوع مطرح است که آیا در حقوق بین الملل می توان حمایت هایی را که بنحو یکسان توسط کشورها در خصوص مهاجران اعمال شود، در نظر گرفت و اینکه آیا اساساً چنین حمایت هایی در سطح بین المللی وجود دارد؟ چنانچه حمایت از مهاجران در سطح بین الملل موضوعیت داشته باشد حتی می توان تحت عنوان گروهی خاص که در حقوق بشر نیز از آنان حمایت به عمل می آید مطرح باشند. چرا که حقوق بشر صرفنظر از حمایت از حقوق تمام انسان ها به عنوان یک بشر، از حقوق اقشار خاصی بنحو خاص حمایت می کند که اغلب گروه های آسیب پذیر می باشند. در همین راستا می توان حمایت حقوق بشر از کارگران و زنان مهاجر را مورد نظر قرار داد. قواعد ناظر بر حقوق بشر صرفنظر از تابعیت و ملیت مقرر شده و بیش از دو قرن است که حقوق بین الملل حداقل استانداردهای بین المللی رفتار با بیگانگان را وضع نموده و عدم رعایت آن مقررات مسئولیت بین المللی به همراه دارد.
در چارچوب حمایت های بین المللی از مهاجران می توان به نقش و جایگاهی که اسناد و مقررات بین المللی برای مهاجران قائل اند اشاره نمود. همچنین مهاجرت در سازمان ها و نهادهای بین المللی نیز مورد توجه بوده است و شاید بتوان گفت هر چند تنها سازمان تخصصی در این خصوص سازمان بین المللی مهاجرت است، اما بنحوی دغدغه مشترک همه سازمان ها و نهادهای بین المللی بوده است و می باشد. در این خصوص همکاری کشورها با این نهادها نوعی ضمانت تأمین حقوق مهاجران است. در واقع مهاجرت در کشورهای مختلف به عنوان یک مسأله اساسی و مهم مد نظر قرار گرفته است و همین امر سبب همکاری کشورها در سطوح مختلف در خصوص مهاجرت بوده است. نهادهایی که داعیه حمایت از مهاجران را سر می دهند متعدد و متنوع می باشند، اما آنچه می تواند تضمین عمده ای جهت حفظ حقوق مهاجران باشد در چارچوب سازمان ها و نهادهای بین المللی شناخته شده حقوق بشری و حمایت در اسناد بین المللی بویژه اسناد بین المللی حقوق بشری می باشد.

سابقه علمی

در زمینه حمایت از مهاجران جمع آوری مطالب به زبان فارسی بسی دشوار است، چرا که منابع موجود در این زمینه پراکنده می باشد و هر نویسنده ای از دید خود مهاجرت و مسائل مربوط به آن را مورد توجه قرار داده است. اگر چه مهاجرت موضوع مورد توجه نویسندگان و مؤلفان در زمینه های مختلفی است، این نویسندگان و مؤلفان کمتر به بررسی حقوق مهاجران و مهاجرت از دیدگاه حقوق بین الملل می پردازند. در برخی موارد نیز منابع فارسی صرفاً به ذکر خاطرات مهاجران می پردازند و یا آنکه بر مهاجرت نخبگان تمرکز دارند. در واقع بسیاری از کتابهای فارسی موجود در زمینه مهاجرت، موضوع را از زاویه بررسی علل، عوامل و پیامدهای مهاجرت مورد بحث و بررسی قرار می دهند و به بررسی حقوق مهاجران و چگونگی حمایت بین المللی از آنها نمی پردازند. نمونه هایی از این کتابها عبارتند از:
(الف) “مهاجرت بین المللی و پیامدهای آن” (نوشته پریدخت وحیدی، مرکز مدارک اقتصادی اجتماعی وزارت برنامه و بودجه، چاپ اول،تهران، 1364) در قسمت های مختلف این کتاب کلیاتی در خصوص مهاجرت ذکر شده است. از جمله انواع مهاجرت(صص29-13)،خصوصیات مهاجران(صص41-35)،عوامل مهاجرت(صص52-41)، نتایج و پیامدهای مهاجرت(صص 119-59) از مواردی است که این کتاب اشاره و بررسی نموده است.
(ب) “مهاجرت و هجرت: فرصت ها و چالش ها”، (نوشته محمد منصورنژاد،چاپ اول، انتشارات جوان پویا، تهران،1387)
(ج) “بررسی علل مهاجرت متخصصان ایرانی به آمریکا” (نوشته افسانه قنبر،پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،تهران،1384) در این کتاب تنها به ذکر کلیاتی در خصوص مهاجرت اکتفا شده است. از جمله مباحث دیگری که این کتاب بدانها پرداخته است، تاریخچه و مفهوم مهاجرت(صص38-14)، عوامل مهاجرت(صص61-39)، پیامدهای مهاجرت متخصصان(109-100) و در نهایت شرائط و امکانات بازگشت متخصصان ایرانی می باشد.
(د) “ایرانیان در مهاجرت” (نوشته یدا.. ذبیحیان و خسرو معتضد، چاپ اول،نشر البرز،تهران،پاییز81). این کتاب تنها در مقدمه به یکسری کلیات در خصوص مهاجرت پرداخته است.
در ضمن نمونه دیگر کتاب “دیباچه ای بر قانون امنیت ملی: مقدمه ای بر طرح ریزی دکترین امنیت ملی” (نوشته علی عبدا..خانی، چاپ دوم، انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر، تهران، شهریور84) می باشد که در فصل هفتم(صص126- 125) به بحث مهاجرت و پناهندگی در آمریکا پرداخته است،آنهم از زاویه تأثیر مهاجرت بر امنیت ملی و ارتکاب جرائم می باشد.
همچنین برخی کتابهای ترجمه شده نیز موجود می باشند که به جنبه های خاصی از مهاجرت پرداخته اند، ولی موضوع را از دیدگاه حقوقی مورد بررسی قرار نداده اند. نمونه هایی از این کتابها عبارتند از:
– “مهاجرت و شهروندی” (نوشته استفان کاستلز و آلستردیویدسون،ترجمه فرامرز تقی لو، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی،چاپ اول،تهران،1382)

– “کار در غربت: پیمایشی در مهاجرت بین المللی نیروی کار” (نوشته پیتر استالکر ،ترجمه فرهنگ ارشاد،مؤسسه کار و تأمین اجتماعی،تهران،1380) این کتاب دارای دو بخش است. در این کتاب تصویری از مهاجرت بین المللی ارائه می گردد که از جمله به بحث تاریخی راجع به مهاجرت اجباری بردگان و مهاجرت کارگران قراردادی پرداخته می شود. بهر حال بحث اصلی کتاب بررسی علل مهاجرت، منافع و هزینه های مهاجرت، اشتغال، فرار مغزها و پناهندگی می باشد. (در ضمن در صفحات 269-241 به عمده ترین کشورهای اقامتگاهی و در صفحات 211-197 به دفاع از مرزها اشاره کرده است.)
– “مهاجرت بین المللی: رویارویی با چالش ها” (نوشته فیلیپ مارتین و جوناس ویگرن، ترجمه ابوالقاسم ناظمی و محمد عاملی خراسکانی، مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی،چاپ اول،تهران،خرداد 1386) در این کتاب بحث در خصوص چرایی مهاجرت و چگونگی جلوگیری از تروریسم و چالش های ناشی از سیاست های مهاجرپذیری مطرح می گردد. (صص14-6) همچنین این کتاب مسئله مهاجرت در قاره های مختلف را به صورت مجزا مورد بحث و بررسی قرار داده است و کلیاتی نیز در خصوص مهاجرت بویژه انگیزه های مهاجرت را در بردارد.
در خصوص مقالات فارسی نیز باید اشاره نمود که بیشتر این مقالات به جنبه های گوناگون مهاجرت و مهاجران پرداخته اند ولی موضوع را از زاویه حقوق مهاجران و حمایت بین المللی از آنها مورد بحث و بررسی قرار نداده اند. البته برخی از مقالات نیز موجودند که در قالب حقوقی خاص به حقوق مهاجران پرداخته اند. بهر حال در ذیل به نمونه هایی از این مقالات اشاره خواهد شد.
(الف) ،”سیری در نظریه های مهاجرت”( نوشته حسین حاج حسینی، فصلنامه راهبرد، شماره41، پاییز85، صص 46- 35) در این مقاله با ارائه تئوری های مربوط به مهاجرت مدل های جاذبه و دافعه را بیان می کند. در حقیقت این مقاله تحت این عنوان الگوهای اقتصادی مهاجرت را بررسی می کند.
(ب) ،”بحران سیاسی و مهاجرت بین المللی در خاورمیانه”(نوشته اس. اس. راسل، ترجمه رضا ابوالقاسم پور، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره136-135، سال سیزدهم، آذر و دی77،صص 119-114) در این مقاله تأکید بر مهاجرت ها به خلیج فارس طی جنگ ایران و کویت می باشد. در عنوانی مستقل مهاجرت بین المللی و بحران خلیج فارس مد نظر قرار گرفته است.
(ج) ،”جهانی شدن و مهاجرت نخبگان: بررسی تجربه ایران” (مسعود محمدی الموتی،فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی،سال چهارم،شماره15،زمستان83، صص 232-209) این مقاله توضیحاتی را در خصوص نقش جهانی شدن در مهاجرت نیروی انسانی متخصص ارائه می نماید و موضوع را در چارچوب ایران مورد بررسی قرار می دهد. در این مقاله با ارائه یکسری جدول مباحث تئوری و مبانی نظری در خصوص موضوع ارائه می گردد.
(د) “حق رفاه و تأمین اجتماعی و مهاجرت بین المللی نیروی کار” (نوشته یونس چربگو)،فصلنامه قوانین و مقررات تأمین اجتماعی، سال دوم، شماره9، زمستان86، صص 97-83). این مقاله به گروهی خاص از مهاجران یعنی کارگران مهاجر می پردازد و حق رفاه و تأمین اجتماعی آنها را در چارچوب اسناد بین المللی مورد بحث و بررسی قرار می دهد.
بدین ترتیب در بررسی منابع فارسی در زمینه مهاجرت و مهاجران می توان به این نتیجه رسید که این منابع یا حقوق مهاجران و مهاجرت را از دیدگاه حقوق بین الملل مورد بررسی قرار نمی دهند و یا در این زمینه به صورتی گذرا موضوع را مطرح می نمایند.

اهداف

هدف از تهیه این پایان نامه پاسخ به سؤالات اساسی ذیل در خصوص حمایت از مهاجران در سطح بین المللی می باشد. سؤالات عمده ای که در این راستا مطرح می گردد عبارتند از:

سؤال اصلی :
مهاجران از چه جایگاهی در حقوق بین الملل برخوردار می باشند و چه نظام بین المللی برای حمایت از حقوق آنها وجود دارد؟


برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید
رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

سوالات فرعی:
1. تعریف مهاجران از دیدگاه حقوق بین الملل چه می باشد؟
2. حقوق بین الملل، از جمله حقوق بین الملل بشر، چه حقوقی را برای مهاجران در نظر گرفته است؟
3. چه سازمانهای بین المللی در جهت حمایت از حقوق مهاجران وجود دارند و چه اقداماتی را در این زمینه اتخاذ نموده اند؟
4. آیا نظام بین المللی موجود در حمایت از مهاجران و حقوق آنها موثر و کارآمد بوده است؟

پاسخ اولیه به پرسش اصلی
از آنجا که مهاجرت یک مقوله مشترک میان کشورهاست ضرورت حمایت از حقوق مهاجران نیز به عنوان یک مسأله مشترک میان کشورها مورد توجه می باشد. در حقیقت مهاجران و مهاجرت یک عنوان بین المللی است که در روابط کشورهای مختلف مطرح می گردد. از این جهت که مهاجرت نه تنها در سطح داخلی و بر کشورهای مهاجرپذیر و مهاجرفرست مؤثر واقع می شود، بلکه انعکاس بین المللی نیز دارد. حمایت های اولیه از حقوق مهاجران را می توان در اسناد حقوق بشری یافت. از جمله می توان به اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاقین و سایر معاهدات و کنوانسیون های حقوق بشری اشاره کرد. البته اسنادی نیز وجود دارند که بطور خاص به حقوق مهاجران و پناهندگان پرداخته اند. به علاوه سازمان ها و نهادهای بین المللی جهت حمایت از مهاجران اقدام می نمایند. از جمله سازمان ملل متحد که ارکان این سازمان با اختیارات خود در زمینه حمایت از مهاجران نیز اقدام و فعالیت می نمایند. در واقع هدف از تشکیل سازمان های بین المللی همکاری در سطح بین المللی است و از موضوعاتی که همکاری کشورها را می طلبد مهاجرت و حقوق مهاجران می باشد. تاکنون در سطح بین المللی از مهاجران حمایت شده است، اما در مقایسه با سایر موارد از جمله حقوق زنان و کودکان که آن نیز در قالب حقوق بشر مطرح می شود، کمتر بحث شده و به نظر باید روز به روز این حمایت ها گسترده تر و کارآمدتر شود.

پاسخ های اولیه به پرسش های فرعی:
1- مهاجران در واقع گروهی ازافراد بشر می باشند که به دلایل گوناگون، از جمله برای کار و اشتغال، از کشور متبوع خود به کشورهای دیگر مهاجرت می نمایند. مهاجران گاهی به صورت انفرادی و گاهی به صورت دسته جمعی به کشورهای دیگر مهاجرت می نمایند و در آن کشورها یا به صورت موقتی و یا به صورت دائمی اقامت می نمایند. تعریف مهاجران از دیدگاه حقوق بین الملل نمی تواند این عناصر را در بر نداشته باشد.
2- مهاجران نیز به عنوان گروهی از ابناء بشر از حقوقی برخوردار می باشند. از جمله همانگونه که اشاره شد در اسناد حقوق بشری نیز می توان صریحاً و یا تلویحاً حمایت از آنان را مشاهده نمود. در حقوق بین الملل بشر از اقلیت ها حمایت خاصی شده است و در خصوص مهاجران که آیا اقیت به حساب می آیند باید اشاره کرد که به نظر می رسد در این قالب نیز بتوان از آنها حمایت کرد. چرا که مهاجران در هر کشور اقلیتی را تشکیل می دهند که می توان تحت عنوان اقلیت های قومی، نژادی به آن اشاره کرد. گاه نیز با مهاجرت مسلمانان یا فرقه ای خاص از مذاهب این مهاجران اقلیتی مذهبی را در کشوری دیگر تشکیل می دهند. بنابراین از جهات مختلف مهاجران موضوع حقوق بین الملل بشر قرار می گیرند و می توان بیان نمود که مهاجران نیز به عنوان یک قشر آسیب پذیر بایستی مورد حمایت حقوق بشر واقع شوند. در هر حال در چارچوب حقوقی که مهاجران می توانند از آنها برخوردار باشند، می توان به عنوان نمونه به حقوق اساسی بشر مانند حق برخورداری از شرایط زندگی مناسب، حق اشتغال، حق آموزش، حق برخورداری از امکانات بهداشتی و درمانی، و حق تشکیل خانواده اشاره نمود.
3- تنها سازمان تخصصی در زمینه حمایت از مهاجران سازمان بین المللی مهاجرت است. هر چند سایر سازمان های بین المللی هر یک به نوعی در حمایت از مهاجران سهیم اند، با این حال هر یک در حوزه تخصصی خود عمل نموده است. در کنار سازمان ملل متحد (که در پاسخ به سوال اصلی بدان اشاره شد) از جمله می توان به سازمان بین المللی کار اشاره کرد که در جهت حمایت از کارگران مهاجر و خانواده های آنها فعالیت می کند. سازمان جهانی بهداشت نمونه دیگری است که به لحاظ ارتباطی که مهاجرت بر سلامت و بهداشت مهاجران دارد به بحث مهاجرت و بویژه سلامت روانی مهاجران پرداخته است. گذشته از فعالیت های مستقل هر یک از سازمان های بین المللی همکاری نهادها و سازمان های بین المللی نیز در این زمینه مورد توجه است. از جمله می توان به همکاری سایر سازمان های بین المللی با سازمان بین المللی مهاجرت اشاره نمود که در راستای بهره مندی از تجارب این سازمان صورت می گیرد. همچنین برخی سازمانهای منطقه ای نیز در زمینه حمایت از مهاجران اقدام می کنند، از جمله اتحادیه اروپا که روند خاص مهاجرتی خود را در چارچوب همکاری کشورهای اروپایی ارائه می دهد.
4- در سطح بین الملل از مهاجران به شیوه های مختلف حمایت شده است، اما بیشتر در قالب سازمان ها و یا به شیوه ای محدود بوده است. از این جهت که تنها سازمان تخصصی در زمینه مهاجرت، سازمان بین المللی مهاجرت می باشد، فعالیتهای این سازمان در زمینه مهاجرت قابل توجه بوده است. با این وجود به برخی از جنبه های حقوق مهاجران کمتر توجه شده است. از این جهت ضرورت دارد که همکاری های گسترده تری میان دولتها و سازمانهای مربوطه صورت گیرد تا حقوق مهاجران به صورتی که شایسته و بایسته است در سطح جهان مورد توجه و رعایت قرار گیرند.

مراحل و روش تحقیق

روش اصلی پژوهش در این پایان نامه بر مبنای روش کتابخانه ای و فیش برداری می باشد. در این راستا تلاش می شود از تمام منابع موجود اعم از فارسی و لاتین استفاده شود. هر چند کتابها و مقالات فارسی در خصوص مسائل حقوقی مهاجرت محدود می باشند، سعی می گردد که از اطلاعات موجود در آنها تا حدی که به موضوع این پایان نامه مربوط می باشد، استفاده لازم به عمل آید. در ضمن از جمله سایر منابع فارسی در حوزه موضوع این پایان نامه اطلاعات موجود در روزنامه ها و مطبوعات می باشد که از آنها نیز استفاده خواهد شد. بدیهی است که بخش قابل توجهی از منابع این پایا

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *