نیروهای زیادی بر دیسک های بین مهره ای اعمال شوند. این حالت در مقایسه با حالت اول غیر ایمن است.
2-6جنبه های اقتصادی ارگونومی
1- استفاده بهینه از انرژی که باعث کارایی بیشتر می گردد
2- دوره های منظم کار و استراحت که باعث بهره وری بیشتر می شود
3- حذف خستگی که باعث افزایش کیفیت کار می شود
از دیدگاه اقتصاد، علم ارگونومی در صورت پیاده شدن در تمام سازمان ها باعث ایجاد بهره وری، افزایش تولید، کارایی بیشتر و جلوگیری از غیبت ها و خستگی در کار می شود و در نتیجه سبب افزایش درآمد ملی کشورها می شود.
کارمندی را در نظر بگیرید که روزانه 8 ساعت کار می کند و بنا به حرفه خود تمام این مدت را پشت میز می نشیند و با کامپیوتر کار میکند. پس از گذشت 2 ساعت مهره های گردن به خصوص دومین مهره گردن بسیار دردناک شده به طوری که فرد به سختی و با درد سوزناک می تواند گردن خود را به عقب هدایت کند. این درد باعث می شود که فرد تا مدتی دست از کار بردارد و هر بار که به ادامه کار خود می پردازد دقتش در کار کمتر می شود و برای او ایجاد خستگی می کند ولی اگر میز کامپیوتر و صندلی فرد که از آنها در حین کار استفاده می کند از اصول این علم پیروی کند می توان گفت از خستگی فرد کاسته می شود و کارایی وی بالا می رود و یا حتی اگر فرد پس از مدتی کار کردن از پشت میز بلند شود و کمی حرکات ورزشی انجام دهد، کار کردن آسان تر خواهد بود و از خستگی وی می کاهد.
اگر همین مساله را برای مدیر کارخانه یا سازمان که وجود وی در سر کار ضروری است در نظر بگیریم این وضعیت بحرانی تر می شود. فرض کنیم این فرد بعد از گذشت مدتی کار بدون استفاده از ساز و کارهای این علم در محل کار خود دچار صدماتی شده و مجبور به استراحت در خانه شود. شاید نتوان گفت که کارخانه در این زمان فلج می شود اما مثل قبل کارایی نخواهد داشت اما اگر این مدیریت سازمان فنی و حرفه ای یا سرپرست در کارخانه ای که بر اساس اصول علم ارگونومی که در تمام زوایا پیاده شده کار می کرد قادر بود با کارایی و بازده بیشتر کار خود را بدون احساس خستگی انجام دهد. علم ارگونومی ثابت کرده که می توان کار را با فشار کمتری انجام داد به عبارتی از فشار های بی مورد کاست و کارایی را بالا برد.
بهینه سازی محیط کار خود و سرعت بخشیدن و صرفه جویی در مصرف انرژی بی مورد در داشتن اقتصادی بهتر به کشور ها کمک می کند.
استفاده بهینه از اصول ارگونومی در کاهش هزینه های در حین کار کمک بسیاری می کند از جمله هزینه های ناشی از غرامت یا از کار افتادگی را کاهش می دهد. وجود این هزینه های تحمیلی بر کشور علاوه بر کاهش کارایی باعث افزایش بیکاری می شود.
2-7 هزینه های چهار گانه کار پژوهی
1- متناسب کردن نیازهای شغلی با کارایی کارآمدی کارکنان و بدین وسیله کاستن از میزان فشار روانی که بر آنها وارد می شود
2- طراحی ماشین ها، وسایل و تجهیزات به نحوی که کارکنان بتوانند به سهولت، کارآمدی، دقت و ایمنی بیشتر، وظایف شغلی خود را انجام دهند.
3- تناسبها و شرایط کار به شیوه ای رعایت و طراحی شوند که افراد بتوانند با وضع اندامی درست، مطمئن و سازگار ، به کار مشغول شوند.
4- با تامین روشنایی، تهویه مطبوع در حد بهینه و کاهش سر و صدا و نظایر آن موجباتی فراهم آید تا شرایط کار با ویژگی های خاص آدمی سازگار باشد(ساعتچی، 1382، 336 )
2-8 ارگونومی و اتوماسون
پیشرفت فناوری در قرن گذشته و به ویژه از جنگ جهانی دوم به بعد در رشد اقتصادی و پیشرفت اجتماعی جهان صنعتی اثرچشمگیری داشته است. بی تردید پیشرفت فناوری علاوه بر ارتقای سطح زندگی بشر در کاهش شدید بسیاری از منابع حوادث، آسیب ها و تنش ها ی کاری، نقش برجسته ای داشته است. با این حال، فناوری پیشرفته به همراه خود منابع جدیدی از آسیب و تنش ناشی از کار آورده است و بایستی در نظر داشته باشیم که ما به شرطی می توانیم عملکرد را بهینه کرده و به بهره وری بیشتر و تامین بهداشت و سلامت کارکنان برسیم که اصول ارگونومی را در طراحی، عرضه و استفاده از فناوری منظور کنیم.
اصطلاح ارگونومیک مطالعه عوامل را که راحتی، ارضاء و کارایی افرادی که با سیستم ها و وسایل تولید، کار می کنند را تشریح می کند.
وقتی کارکنان در وضعیتی تحت فشار قرار گیرند و برای مدت مدیدی به صفحه مانیتور نگاه کنند، اغلب آنها دچار سردرد، کمر درد و چشم درد و .. می شوند. با در نظر گرفتن بسیاری از مسائل ایمنی و بهداشتی در ساخت و تولید و عرضه وسائل اتوماسیون اداری در واقع ما در نظر گرفته ایم که کارکنان دفتری فشمت مهمی از داراییها ی سازمان هستند و اگر خسته و تحت تاثیر باشند، نمی توانند به بهترین وجه کار کرده و کارایی سیستم و فراهم ساختن اطلاعات لازم جهت پشتیبانی مدیران با مشکل مواجه می شود.
از طرف دیگر، می توان گفت اتوماسون اداری فراتر از اضافه کردن سیستم های نرم افزاری جدید است و بایستی مسائل مربوط به تغییر و مقاومت در برابر تغییر را هم مد نظر داشت، یک تحقیق پیمایشی انجام شده در سوئد نشان داده است که هر تغییر روانی- اجتماعی در محیط کاری، همانند رایانه ای شدن، سیستم نروراندوکرین بدن را فعال کرده و موجب واکنش های فیزیولوژیک و روانی او می شود که فرد را برای مبارزه یا فرار تحریک می کند و در واقع فرد با مکانیزاسیون که نوعی تغییر محسوب می شود مقاوت می کند و مدیران و سایر طراحان و مسئولان ذیربط بایستی با کاربرد تکنیک های غلبه بر مقاومت که مهمترین آنها مشارکت و آموزش کاربران است، بر ا
ین مقاومت غلبه کرده و یا میزان آن را کاهش دهند(حبیبی، 1383، 38 )
2-9 ارگونومی کامپیوتر
ورود کامپیوتر ها به دنیای ما هر چند با مزایای بسیاری همراه بود اما مثل هر پدید فناورانه دیگری تبعات منفی نیز به همراه داشت، از جمله مهم ترین این تبعات می توان به هشدارهای گاه به گاه پزشکان مبنی بر جلوگیری بیماریهای ناشی از نشستن های طولانی مدت پشت میز کامپیوتر و خیره شدن به صفحه مانیتور اشاره کرد.
ارگونومی کامپیوتر یعنی مطالعه و بررسی عوامل انسانی در ارتباط با کامپیوتر و یکی از اهداف اصلی ارگونومی کامپیوتر، تضمین مناسب بودن دستگاه برای استفاده انسان است.
رعایت اصول ارگونومی سبب کاهش ضایعات چشم، سردرد و کمر درد اپراتورها و کاربران کامپیوترها می شود. کاربرد کامپیوتر در زندگی بشر بسیار زیاد است و تعداد زیادی از افراد ساعت های متمادی با کامپیوتر کار میکنند، به همین دلیل شناخت عوامل موثر در محیط کار با کامپیوتر اهمیت زیادی دارد. وجود شرایط نامناسب در محیط کاری و عدم توجه به موارد ایمنی هنگام کار با کامپیوتر ممکن است در بلند مدت سبب بروز بیماری ها و نا هنجاری ها شود.
کمترین ویژگی های یک محیط کاری مناسب برای کاربران کامپیوتر به قرار زیر است :
1- وجود سیستم تهویه مطبوع
2- نور کافی و مناسب
3- استفاده از میز مخصوص که دارای ابعاد استاندارد باشد
4- استفاده از صندلی مخصوص کامپیوتر با ارتفاع قابل تنظیم برای جلوگیری از ناراحتی ستون فقرات کاربر
5- استفاده از زیر پایی برای جلوگیری از بی حسی پاها
6- کف پوش چوبی یا پلاستیکی برای جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن
با وجود رعایت نکات فوق، باز امکان بروز بیماری های خاص برای اپراتور وجود دارد. کم تحرکی هنگام کار با کامپیوتر، چشم دوختن در مدت طولانی به صفحه مانیتور و حرکات یکنواخت مچ دست ممکن است سبب بروز انواع ناهنجاری ها شود (زندی، 1386، 56-54)
2-10 ارگونومی و رنگ
اولین نشانه های هنر نزد بشر به دوران غار نشینی او و حکاکی تصاویر روی دیواره غارهای لاسکو باز می گردد. این خود نشان دهنده نیاز و حساسیت انسان بدوی به جنبه های مختلف زندگی است که اگر بخواهیم آن را با مفاهیم امروزی بسنجیم پر بیراه نیست اگر بگوییم انسان از آغاز خلقت به دنبال مدیریت بر زندگی خویش بوده است. اما این پیوند مدیریت با هنر که ظاهراً ان زمان به شکل نوعی دکوراسیون و هنر محیطی ظهور پیدا میکند، هم چنین هم زیستی انسانها با یکدیگر از یک سو و لزوم سازگاری وی با محیط پیرامونش از سوی دیگر ناخودآگاه سبب ظهوررهبری و مدیریت می شود. در واقع تاریخ مدیریت را باید از جایی بدانیم که انسان مالک می شود، خواه مالک یک غار و خواه صاحب یک خانواده، به هر تقدیر این روند با ظهور خاندان ها و قبایل از مدیریت به رهبری تغییر وجهه می دهد و با یکجا نشین شدن آدمی و ظهور تمدن های اولیه به صورت جدی مفهوم مدیریت مطرح می شود . هر چند در آن زمان به این رهبری و مدیریت به عنوان یک علم نگاه نمی شد اما در بررسی تاریخ تمدن بشر گونه های جدیدی از مدیریت نظامی و مدیریت شهری را می توان یافت.
پس از اعصاری که هنر و مدیریت نزد بشر رو به تکامل می نهد در دوران رنسانس به اعتلایی نسبی می رسد. این اعتلا نیز مرهون ظهور مشاغل و پیشه ها بود ککه در آن افراد به دنبال فروش بیشتر و در نتیجه مدیریت بهتر بودند و جالب تر آنکه تا این زمان هنر و مدیریت همپای هم و در کنار هم پیش رفته اند، اما تحول اساسی ذهن بشر پیرامون دو مفهوم هنر و مدیریت از انقلاب صنعتی و رونق کارخانه داری شکل می گیرد، یعنی زمانی که صاحبان مشاغل و کارخانه داران از یک سو به مفاهیم مدیریتی توجه نشان می دهند و از دیگرسو به نقش مهم هنر و چگونگی محیط کار گوشه نظری دارند. شاید همین امر هم باعث ظهور مفهومی به نام ارگونومی شد.
با ظهور هنر دکوراسیون و و جدی شدن مفاهیم هنر محیطی در قرون اخیر بحث داغ سازگاری محیط کار با کارکنان قوت گرفت تا امروزه به صورت یک علم در کنار هنر به ادامه حیات بپردازد و جالب آنکه محکم ترین پیوند علم و هنر نیز در این زمینه است (حسینی مقدم، 1389)
2-11 شرایط محیطی عامل موثر در کار کردن
شرایط محیط نقش بسیار مهمی در انجام کارها دارد. یک کار یکسان در دو شرایط و موقعیت متفاوت می تواند نتایج متفاوتی به بار آورد. عموماً شرایط و موقعیت های محیطی مساعد برای انجام کار و متناسب با نوع کار، روند انجام کار را سرعت می بخشند. از عمومی ترین شرایط محیطی، نور، فضا، سر و صدا و..است . هر چند برای برخی مشاغل شرایط محیطی ویژه و اختصاصی تری نیاز هست. تحقیقات مختلف مربوط به حوزه روان شناسی صنعتی و سازمانی نشان می دهد انجام کار در محیط های دارای نور مناسب، تهویه هوای مناسب و فضای کافی تاثیر مثبتی روی شیوه ی عمل کارکنان دارد.
اما لازم است پیش از هر چیز به تناسب محیط کار با آرایش ظاهری آن توجه شود بنابراین بهتر است تا به طبقه بندی مشاغل هم توجه کنیم. مشاغل مختلف را بر اساس ملاک های متفاوتی می توان تقسیم بندی کرد. ممکن است بر اینکه مشاغل به چه شیوه ای انجام می پذیرند؟ چگونه انجام می گیرند؟ چه ویژگی هایی برای افرادی که به این مشاغل می پردازند در نظر گرفته می شود؟ مکان هایی که در آنجا انجام می گیرد و… دسته بندی های مختلفی وجود داشته باشد. اما در اینجا فقط به طبقه بندی هایی اشاره شده است که اثرات مستقیمی در چگونگی آرایش محیط کار دارد.
الف) طبقه بندی مشاغل بر اساس فعالیت فکری و بدنی
برخی از
مشاغل، مشاغلی هستند که عمدتاً با نیروی جسمی سر و کار دارند. و فرد در انجام آنها انرژی فیزیکی صرف می کند و عمدتاً از اعضای بدن خود به ویژه دست ها استفاده می کند. در مقابل کارهایی نیز وجود دارد که فعالیت فکری نقش بیشتری در آنها دارد. البته تفکیک این دو دسته از مشاغل نیز به این سادگی نیست. ما در کلیه کارها و فعالیت ها چه بدنی باشند و چه نباشند به ناچار از نیروی فکر و توان ذهنی خود استفاده می کنیم.
همینطور درکارهایی که بیشتر به عنوان فعالیت فکری دسته بندی می شوند به نحوی از اعضای بدن خود نیز استفاده می کنیم. هدف از این دسته بندی نقش بیشتر هر یک از دو بعد فکری و بدنی در این فعالیت هاست . برای یک نویسنده توان فکری اهمیت زیادی دارد، هر چند از دست های خود برای نوشتن استفاده می کند. و برای یک کشاورز که عمدتاً کار بدنی انجام می دهد کار فکری نیز در مورد نحوه این اعمال بدنی اهمیت دارد.
ب) طبقه بندی مشاغل بر اساس ابزارهای مورد استفاده و

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه رایگان درموردتسهیم دانش، مدیریت دانش، تعهد سازمانی، مدیریت منابع انسانی
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید