افزایش می دهد و هزینه های آن در مقایسه با روش های سنتی کمتر است.
همچنینی در مطالعه ای هم که توسط کوچران و همکارانش در سال 1984 در زمینه ویژگی های مدیران امور کارکنان انجام شد نتایج زیر به دست آمد :
• مدیران سلطه گر و علاقه مند به پیشرفت؛ دکوراسیون اتاق کار خود را با لوازم و مبلمان استاندارد تزئین می کردند
• مدیران درونگرا در اتاق کار خود گل و گیاه و تابلوی نقاشی می گذاشتند تا بدین وسیله اتاق کارشان تداعی کننده محل زندگی آنان باشد
• مدیران منظم در اتاق کار خود کاریکاتور میگذاشتند تا نشان دهند، هر چند تمیز و وسواس هستند، اما از حس شوخ طبعی نیز برخوردارند (امیری و دیگران، 1387)
جدول شماره 2-2 تاثیر عوامل ارگونومیک بر بهبود عملکرد
ردیف
متعیرهای محیط کار
بهبود عملکرد
1
روشنایی
نور شدید قدرت بینایی را افزایش، ارداک را دقیقتر، کاهش خستگی اندام های حسی و حرکتی، افزایش نیروهای انگیزشی فرد بر فعالیت
2
میز و صندلی
کاهش نیروهای ماهیچه ای و تنش در عضلات، جریان صحیح و بهتر خون، کاهش درد در ناحیه پشت و عصب سیاتیک
3
سر و صدا
سر و صدای بلند، یادگیری و یادسپاری را مختل، کاهش تمرکز در فرد، خستگی چشم و ادراک دیداری، فراموشی، کاهش جنبه ذهنی و شناختی عملکرد فرد
4
درجه حرارت
محیط گرم، کاهش قدرت بدنی، تقلیل تمرکز و پایین آمدن سرعت واکنش های حرکتی، و سرما کارایی فرد را کاهش، کاهش سرعت واکنش های عضلانی و تمرکز، رطوبت، کاهش کارایی فرد
5
رنگ
آبی تیره، کاهش فشار خون و افزایش احساس امنیت کارمند، کاهش میزان تنش، سرخ، افزایش احساس رقابت، زرد، شادی افزا،امید بخش.
6
طراحی محل کار
افزایش تماس و ارتباط افراد با یکدیگر، افزایش میزان اجتماعی شدن کارکنان
7
موسیقی
افزایش احساس سرزندگی و شادمانی در کار، از بین برنده بی حوصلگی، سستی و خمودگی، کاهش خسنگی در کارکنان
8
استرس شغلی
افزایش فشار روانی،کاهش تمرکز فکر، حواس پرتی، اختلال در حافظه، تردید در انجام کارها، کاهش قدرت تصمیم گیری
(امیری و دیگران،1387)
2-13 ارگونومی و استرس
در یک قرن گذشته، پیشرفت دانش و تکنولوژی موجب رشد گستره اقتصادی در اغلب گشورهای صنعتی شده است. امروزه، ثروت مادی به طور اساسی حاصل به کار بستن دانش فنی و بیش از هر چیز دیگر، ثمره کاربرد آگاهی ها در زمینه ی علم و فن است. در این مفهوم، آنچه در رابطه با پیشرفت اجتماعی همراه با رشد مستمر اقتصادی اهمیت پیدا می کند، تطبیق دادن دانش فنی با نیاز استفاده کنندگان این دانش و شرایط فرهنگی ، اجتماعی و فیریکی موجود در کاربرد آن است.
بسیاری از شواهد به ویژه در کشورهای در حال رشد صنعنی نشان داده است که فقدان تناسب میان تکنولوژی و استفاده کننده آن در محیطی که تکنولوژی درآن به کار گرفته می شود، نتایج منفی از قبیل پایین بودن سطح و کیفیت تولید و بالا بودن میزان جراحات و حوادث ناشی از کار را سبب شده است(مردوخی، 1375؛68)
علم ارگونومی سعی دارد با محدود کردن تنش های عصبی در محیط کار و ایحاد یک فضای کاری مناسب، محیطی را برای کارگر و کارمند فراهم می سازد تا او بتواند در آن محیط بدون استرس و تنش و خستگی زیاد به فعالیت بپردازد. بدیهی است راحت و آسان تر شدن کار ، تقلیل فشار های وارده به افراد، موضع صحیح بدن در در هنگام کار و سرو کار داشتن با وسائل و ابزار مختلف و بالاخره تناسب کار با کننده کار و بهبود ابزار و ادوات کاری، همه باعث می شوند بر کارایی افزوده و در امور، بهبود و پیشرفت حاصل شود.
در واقع می توان گفت که تدابیر ارگونومی و اجرای عملیات طبق اصول ارگونومی و توجه به تعامل سه جانبه انسان، سازمان و تکنولوژی همواره می تواند ضامن اصلی ایمنی و کارایی در سازمان های باشد که عمدتاً منجر به ازدیاد بهره وری می شود. علاوه بر این سرمایه گذاری برای ایجاد یک محیط مناسب، سالم، دوست داشتن و بی خطر کاری، باعث می شود که کارگر یا کارمند با دلگرمی ، انگیزش، اطمینان و اعتماد بیشتری کار کند و در نتیجه راندمان کارش افزایش یابد. همچنین ایجاد یک محیط سالم و ایمن کاری از بروز حوادث و ضایعات جلوگیری می کند و در نتیجه از هزینه های مختلف مستقیم و غیر مستقیم آن حوادث می کاهد(مصدق راد، 1383، 21)
2-14 ارتباط ارگونومی با طراحی
به طور کلی می توان گفت که عامل استرس زا یا عامل زیان بار ارگونومی هنگامی وجود دارد که نیا مندی های شغلی از توانمندی ها و قابلیت های فردی تجاوز می کند و از این رو به عنوان یک رهنمود کلی همیشه باید تلاش کرد که توانایی ها و قابلیت های انسان بر نیازمندی های شغلی پیشی گیرد و بر آن تفوق داشته باشد. در این زمینه ارگونومی به سنجش و ارزیابی توانمندی های مختلف انسان می پردازد و بدین ترتیب مهندسان و طراحان را در هر چه متناسب تر ساختن نظام ها و فرآیندها با ویژگی های انسانی یاری می دهد. اصولاً فلسفه ارگونومی بر پایه این فرض منطقی استوار است که : “طراحی باید از انسان آغاز شود”.
با استفاده از این علم می توان وسایل و تجهیزات، پست های کاری و به طور کلی محیطی که انسان در آن به سر می برد، از دیدگاه فیزیکی متناسب با افراد استفاده کننده طراحی و تدبیر کرد و از این طریق به افزایش بهره وری نیروی کار، کاهش آسیب های اجتماعی ، کاهش هزینه های درمانی، و بسیاری پیامد های مثبت دیگر دست یافت. در مجموع وسایل و ابزار طوری طراحی و ساخته می شوند که فشار کمی به دست ها و اندا
م بدن انسان وارد می سازند. امروزه طراحی کار و محیط کار با توجه به قابلیت ها و محدودیت های نیروی کار و طراحی کالاها با توجه توانایی ها و محدودیت های مصرف کنندگان صورت می پذیرد. طراحی ابزار و ماشین آلات باید طوری باشد که صدمات و ضایعات انسانی را به حداقل برساند.
هدف ارگونومی طراحی صحیح کار و ابزار کاری است که سبب کاهش تنش روانی و ناراحتی های جسمانی می شود. تمام تلاش طراحان ابزار و روش های اجرای کار باید بر این نکته متمرکز باشد که وضعیت های غیر عادی را از بین ببرند.
در واقع امروزه تولید کنندگان معتقدند که مصرف کنندگان ارباب، تصمیم گیرنده و تعیین کننده هستند. طراحی هر کالا با توجه به سن و سال مصرف کننده، توانایی ها و محدودیت های او، خواسته های او و .. انجام می شود. گروه طراحی کالا از طریق جمع آوری اطلاعات از مصرف کنندگان آگاهی حاصل می کند که کالا چه عیوب و نارسایی هایی دارد و چگونه باید برای طراحی مدل جدید اقدام شود. و چون مصرف کننده کالا با کالا کار کرده است یا کار می کند می تواند نظرات و اطلاعات مناسبی به تولید کنندگان ارائه دهد(فدوی،1377، 55)
2-15 ارتباط بین ارگونومی و اقزایش بهره وری
– حمایت از انسان
تنها اندکی توجه به فرزندمان هنگامی که کنار سفره نشسته است و کوشش می کند قاشق بزرگی به اندازه دو برابر دهانش بردارد ما را به اهمیت این که باید قاشق کوچکتری را برایش فراهم کنیم فرا می خواند. این توجه ما از آنجا ناشی می شود که فرزندمان را دوست داریم و حاضر نیستیم ائ با زجر و ناراحتی غذا بخورد. همینطور در مدرسه، میز و نیمکت و تخته سیاه باید متناسب با اندازه و قامت بچه ها باشد. کیفی که طفل، کتاب ها و لوازم التحریر خود را در آن می گذارد باید از نظر اندازه و وزن برای او متناسب باشد و مشکلی برایش ایجاد نکند. عدم شناخت و کاربرد علم ارگونومی عوارض جسمانی روزانه بسیاری را از قبیل مچ درد، کمر درد، آرتروز و نیز ناراحتی های روانی ایجاد می کند.
ملاحظه می شود که در بدو امر هدف ارگونومی حمایت و حفاظت از کارگر (نیروی انسانی) است نه ازدیاد محصول (افزایش کارایی). علم ارگونومی سعی دارد با محدود کردن تنش های عصبی در محیط کار و با ایجاد یک فضای کاری مناسب، محیطی را برای کارگر یا کارمند ایجاد کند تا او بتواند در آن محیط بدون استرس و تنش و خستگی زیاد به فعالیت بپردازد. لکن بدیهی است که در غالب اوقات آسان و راحت تر شدن کار، تقلیل فشار های وارده به افراد، وضع صحیح بدن در هنگام کار و سرو کار داشتن با ابزار و مواد مختلف و بالاخره تناسب کار با کننده کار و بهبود لبزار و ادوت کاری، همه باعث می شوند بر کارایی افزوده و در امور بهبود و پیشرفت حاصل شود. در مجموع بازده خوب کاری و ایجاد محصول مطلوب ممکن نیست مگر با داشتن نیروهای فعال و، خلاق و سالم.
متاسفانه نگرش سنتی مدیریت برای پاسخ گویی به مسائلی از قبیل طراحی محیط کار، حفاظت از نیروی کار، بهبود بازدهی و بهره وری نیروی کار، کاهش مصرف انرژی، افزایش سرعت و دقت و ایمنی و کاهش میزان حوادث ناشی از کار، در بازار پررقابت و جهانی کنونی، به شدت ناکافی است و لازم است مدیران سازمان های امروزی تجدید نظر کلی در این امور به عمل آورند و به ارگونومی بیش از پیش بها دهند. اقداماتی همچون : تطبیق کار با کارگر، با توجه به تفاوت های فردی ، بهبود روش های اجرای کار، استانداردهای زمانی اجرای کار که انتظارات کارفرما را تامین می کند، شناخت قابلیت ها و محدودیت های نیروی کار، شناخت و کنترل عوامل موثر فیزیکی محیط کار، شناخت و پاسخ گویی به خواسته های مصرف کنندگان با در نظر گرفتن محدودیت ها و نیازهای جسمانی و روانی آنها، همه این ها تلاش هایی است که در نهایت بهره وری بالاتر و راحتی بیشتر نیروی کار و قبول گسترده تر مصرف کنندگان را به دنبال خواهد داشت
ارگونومی در گستره رو به افزایش فعالیت های تولیدی امروزی، همواره راه گشا بوده است، و رسالت خطیر بهبود عملکرد را به صورت افزایش سرعت، دقت و ایمنی، کاهش مصرف انرژی و در نتیجه کاهش میزان هزینه های آموزشی، کاهش میزان حوتدث ناشی از اشتباهات انسانی و حصول ایمنی و راحتی مصرف کننده را دنبال می کند (همان منبع، 59- 58)
– بررسی محل و وضعیت کار از دیدگاه ارگونومی
به طور خلاصه برای بهبود محیط کار از نظر ارگونومی لازم است به عوامل زیر توجه شود :
– طراحی درست محل کار
الف- ابعاد بدن انسان
ب- طراحی دستگیره ها
• شکل دسنگیره و ابعاد آن
• استقرار و موقعیت صحیح دستگیره ها
ج- وسایل و دستگاه های سرویس دهی ماشین آلات
د- نشیمنگاه
– طراحی محل کار از دیدگاه فیزیولوژیکی
الف- کار ماهیچه ای
• کار ماهیچه ای پویا( دینامیک)
• کار ماهیچه ای ایستا (استاتیک)
ب- اثرات فیزیکی محیط بر کار
• آب و هوا (تهویه)
• نور وروشنایی
• سر و صدا (آلودگی های صوتی)
• سایر عوامل تاثیر گذار محیطی
– طراحی و بهبود محیط کار از دیدگاه بهداشت روانی و شغلی
• نظافت، رنگ و تزئینات
• استفاده از گل و گیاه
• روابط با همکاران و رفتار سرپرستان بهبود روابط عاطفی و انسانی و محیط کار
– طراحی محل کار از دیدگاه اطلاعات فنی
• مناسب بودن وسایل سنجش و اندازه گیری (نمایشگرها و پانل های اطلاعاتی)
• درک اطلاعات از طریق چشم
• درک اطلاعات از طریق گوش
• درک اطلاعات از طریق احساس و لمس
– بررسی و بهبود محتوا و ماهیت کار از دیدگاه شغلی و سازمانی
• طراحی وظایف با ت
وجه به وجود تنوع و نوع آوری و خلاقیت در کار و کاهش کارهای یکنواخت و خسته کننده.
• ارائه پیشنهادات برای اصلاحات و بهبود کیفی(طرح پیشنها د کارکنان و استفاده از نظرات و پیشنهادات کارکنان)
• غنی ساختن شغلی
• تامین نیازهای جسمانی و روانی و اجتماعی کارکنان(همان منبع، 60- 58)
– تعمیرات و نگهداری
علاوه بر تطبیق ابزار و ماشین آلات با توانایی های انسان، عملکرد صحیح ماشین آلات و افزایش درجه اطمینان به آنها، در بهبود کیفیت و افزایش بهره وری بسیار مهم است. ماشینی که ضریب اطمینان آن کم باشد، در عمل دو مشکل ایجاد می کند :
• لطمه خردن به تولید و کاهش کارایی (از نظر کمی و کیفی)
• ایجاد خطر و حادثه برای کارکنان
برای اینکه تولید در حد بهینه باشد و میزان ایمنی و بهداشت در محیط کار افزایش یابد، لازم است ماشین آلات و ابزار کار از لحاظ حفاظت و نگهداری نیز در بهترین وضعیت باشد . به منظور افزایش “ضریب اطمینان و اعتماد آنها ” اجزاء و قطعات تشکیل دهنده ی آنها مرتباً بازرسی و به موقغ نغویض شوند، ولو هنوز سالم و کارآمد باشند. تاریخ تجدید قطعات

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه رایگان دربارهگزارشگری مالی، صورت های مالی، حسابداران، ارزش شرکت
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید