است.تلفن همراه به عنوان یک ابزار نوین ارتباطی دارای کارکردهای متنوع بسیاری نظیر دوربین عکاسی و فیلم برداری،ارسال و دریافت پیام،سرعت انتقال پیام،امکان ارسال عکس و فیلم،قابلیت ضبط،دریافت امواج رادیو و تلویزیون،امکانات رایانه ای،اتصال به شبکه و ……..است.(رشکیانی،1389)
(…امروزه نقش تلفن همراه،از یک وسیله و ابزار ارتباطی ساده فراتر رفته و کارکردهای منتوع و گسترده ای در عصر اطلاعات دارد. یکی از کارکردهای تلفن همراه ارسال و دریافت پیام کوتاه است. که یکی از بزرگترین کارکردهای پیام کوتاه برقراری ارتباط با دیگران و تقویت شبکه اجتماعی و یا ایجاد شبکه جدید است.یکی از بزرگترین کارکردهای پیام کوتاه کارکرد سیاسی است.حجم بسیار گسترده ای از پیام های کوتاه دارای مضمون سیاسی است.
مبادله کنندگان پیام کوتاه می توانند یک شبکه اجتماعی مجازی ایجاد کنند.این شبکه ها دارای ظرفیتی بالا هستند و قادرند پیامی را در زمانی بسیار کوتاه در سراسر کشور و لایه های مختلف مردم پخش کنند…)(عاملی،1385:17)

قابلیت بلوتوث و امکان ارسال عکس و فیلم هم باعث ایجاد شکل جدیدی از ارتباط و انتقال پیام در بین مردم است،در این سرویس به اشتراک گذاردن عکس ها بیش از کیفیت عکس ها مد نظر است.
(…در دوران معاصر که به عصر اطلاعات و جامعه اطلاعاتی و ارتباطی معروف است،بخش عظیمی از جامعه پذیری نسل ها از طریق رسانه ها انجام می شود.
رسانه ها به وسایلی که انتقال پیام ها از فرستنده یا فرستندگان به مخاطب یا مخاطبان گفته می شود که شامل روزنامه،کتاب،رادیو،تلویزیون،ماهواره،تکنولوژی های نوین ارتباطات و اطلاعات و اینترنت و …..است.این وسایل دارای ویژگی هایی مانند پیام گیران ناآشنا،سرعت عمل زیاد و تکثیر پیام هستند..)(دادگران،1384:6)
یان رابرتسون جامعه شناس،معتقد است که از اوایل قرن 20 رشد و گسترش تدریجی رسانه های جمعی و وسایل ارتباطی چنان بر زندگی بشر سایه افکند که اثرات مثبت و منفی فراوانی بر زندگی بشر گذاشته است.از همه مهمتر اینکه در عصر کنونی با ظهور اینترنت و تکنولوژی های ارتباطات و اطلاعات و به ویژه اینترنت فضای ارتباطات و تاثیر گذاری آنها،توسعه ی زیادی یافته است.به طوری که ماهم اکنون،تحت تاثیر این رسانه های نوین “دهکده جهانی”به سر می بریم.به عبارتی مخاطبان جهانی رسانه ها و نسل های کنونی در معرض انتشار و نمایش پیام های متنوع رسانه ای قرار دارندو پیام هایی را دریافت می کنند که می تواند سنت ها و الگوهای فرهنگی، اجتماعی و نسلی جوامع و همچنین روابط نسلی آنها را دست خوش چالش و دگرگونی کند.(رابرتسون،1374)
در پی رشد تکنولوژی های نوین ارتباطی ما شاهد اهمیت یافتن نقش ارتباطات در زندگی روزمره و در پی آن تشکیل جهانی مجازی در رابطه با این تکنولوژی ها و موازی با دنیای سنتی می باشد. در این پارادایم است که روابط اجتماعی و به تبع آن جنبش های اجتماعی نیز وارد فاز جدیدی می شوند و نمود خود را در دنیای مجازی نیز پیدا می کنند. در فضای مجازی،انسان با سرزمینی بی حد و مرز و چند فرهنگی و در عین حال برخوردار از فضای واحد مواجه است .فضایی است با قاعده های خاص،در عین حال خالی از هر نوع قانون و ضابطه عقلانی است.

فضای مجازی،فضایی است با جهت گیری های مشخص و در عین حال فارغ از هر نوع جهت گیری های ماندگار و هزاران خصیصه متضاد که هم در درون این فضا جمع شده اند و هم در مواجه با جهان خارجی موجب تولید تضاد و متناقض می شود.(ساعی،1389)
رابطه در فضای مجازی در موقعیت خصوصی صورت می گیرد و از این جهت نوعی گمنامی و نا شناسی را برای فرد فراهم می آورد.اینترنت با فضای مجازی در معرض جنبش های اجتماعی گوناگون در مقابل دولت های ملی نقش مهمی را ایفا می کند به کمک اینترنت دیگر مخاطب منفعل نیست که فقط نظاره گر صرف محتوای برنامه های رسانه ای باشد بلکه قدرتی کسب کرده است تا به سرعت به محتوای موجود بازخورد نشان دهدو در نحوه ی تولید محتوا تاثیر گذار باشد و حتی خود به تولید محتوا نیز بپردازد. به واسطه ی این امکانات گروه ها و جنبش هایی که سابقا قادر به بازنمایی خود و مشارکت در تولید محتوا در رسانه ها نبودند و توسط قدرت موجود به حاشیه رانده شده بودند تا حدی می توانند صدا و حضور خود را قابل شنیدن کنند و می توانند از فضای مجازی به عنوان ابزاری برای نشر و گسترش فعالیت های فرهنگی،اجتماعی و سیاسی خود استفاده کنند به ویژه گروه های حاشیه ای می توانند به سکویی دست یابند تا خود را متجلی سازند و این امر بسیاری از سیاست های حاکم را به چالش می کشد. در این میان اینترنت به دلیل در نوردیدن مرزهای ملی،قدرت دولت های حاکم را کم اثر ساخته و ارتباطات انسانی را گسترش داد ه و گروههای مختلف انسانی را در جوامع مختلف در ارتباط با یکدیگر قرار داده است.(انصاری،1390)
اینترنت در عصر اطلاعات دارای کارویژه های متمایزی است برای معترضان که از آن میان می توان به:
1-شبکه ای شدن درون یک جنبش به منظور استفاده از اینترنت برای جمع آوری و پخش اطلاعات برای فعالان جنبش
2-شبکه سازی بین جنبش ها و گروه های اجتماعی،برقرار کردن ارتباط با دیگر گروه ها و جنبش ها
3-جنبش های مجازی،فضای مجازی را به عنوان سکویی برای فعالیت های کاملا مجازی که شامل مخالفت های الکترونیکی مانند :نافرمانی های مدنی،مخدوش کردن تصویر دیگران،انگ زنی و……اشاره کرد.(rasaneh.ir)

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه با کلید واژگان اقدامات متقابل، سازمان ملل متحد، سازمان ملل

پی نوشت
1-کاستلز،مانوئل1385.عصر اطلاعات،ترجمه ی احمد عقیلیان،تهران،انتشارات طرح نو
2-نش،کیت،اسکات،آلن،1388،راهنمای جامعه شناسی،تهران،انتشارات راهبردی
3-ساعی،منصور،1389،نقش رسانه ها در انتقال ارزش ها و پدیده شکاف هنجاری ارزش نسل ها،موسسه آموزش و پرورش همشهری
4-دهقان،علیرضا،1378،بررسی تاثیر رسانه ها بر افکار عمومی،نامه علوم اجتماعی
5-کلانتری،مریم،1389،جامعه اطلاعاتی و هویت،موسسه آموزش و پرورش همشهری
6-ابراهیم آبادی،مریم،1388،جامعه اطلاعاتی و تحول الگوی آموزش،موسسه آموزش و پرورش همشهری.
7-جهانشاهی،امید،1390،خبرنگاری شبکه ای،موسسه آموزش و پژوهش همشهری
8-سلطانی فر،محمد،1390،انقلاب توییتری،مرکز پژوهش های همشهری
9-رشکیانی،مهدی،1389،رسانه های شخصی،مرکز پژوهش های همشهری-فناوری نو
10- واعظی، محمود(1390). بحران های سیاسی و جنبش های اجتماعی، تهران:انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی
11- عاملی،سعیدرضا،1385،فردگرایی جدید و تلفن همراه:تکنولوژی فردگرایی وهویت،تهران،انتشارات آگاه.
12-دادگران،سید محمد،1384،مبانی ارتباط جمعی،تهران،نشر مروارید فیروزه،چاپ هشتم.
13-کاستلز،امانوئل،1380،عصر اطلاعات،ترجمه:احمد علیقلیان،افشین خاکباز،جلد 1،تهران،طرح نو
14-کاستلز،امانوئل،1384،کاستلز،امانوئل و مارتین اینس(گفت و گوهایی با امانوئل کاستلز)،ترجمه ی لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان،تهران،نشر نی
15-کاستلز،امانوئل،1385،عصر اطلاعات:اقتصاد،جامعه و فرهنگ، ،ترجمه ی احد علیقلیان،افشین خاکباز،حسن چاوشیان،تهران،طرح نو،چاپ پنجم، جلد 3،پایان هزاره

16–بیلیس،جان،استیو اسمیت،1388،جهانی شدن سیاست؛روابط بین الملل در عصر نوین،ترجمه:ابوالقاسم راه چمنی،موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین الملل ابرار اجتماعی آیین،شماره 34،ویژه نوروز1390
17-استانفورد کوهن ،آلوین،1388،تئوری های انقلابترجمه:،علیرضا طیب،تهران،نشر قومس
18-بشیریه،حسین،1374،انقلاب و بسیج سیاسسی ،دانشگاه تهران،تهران
19-نیاکوئی،امیر،تحولات اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا:ریشه ها و پیامدهای متفاوت،فصلنامه روابط خارجی،زمستان 1390،شماره چهارم
20-کیا،علی اصغر،نقش شبکه های اجتماعی در انقلاب تونس،فصلنامه سیاسی-اقتصادی،1390،شماره 283
21-انصاری،محمد مهدی،ویژگی ها و الزامات عصر مدیا کراسی،وب گاه رسانه،1390،تهران
22-ونت،الکساندر،1386،نظریه اجتماعی سیاست بین الملل،ترجمه:حمیرا مشیرزاده،دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی،تهران
23-رابرتسون،یان،1374،درآمدی بر جامعه،(با تاکیدبر نظریه های کارکردگرایی،ستیز و کنش متقابل نمادی)،ترجمه:حسین بهروان،چاپ دوم،مشهد،نشر آستان قدس رضوی
24- زیزی پاپا چاریسی،1390،ژورنالیسم و شهروندی،ترجمه حسین حسنی،مرکز آموزش و پژوهش همشهری
25_ ون دایک،یان،2005،جامعه شبکه ای:ابعاد اجتماعی رسانه جدید،ترجمه:احمد محمد پور،مهدی رضایی،دانشگاه تهران
26-گیدنز،آنتونی،جاممعه شناسی،ترجمه چاوشیان،تهران،1390
27-Harvey,d.1989:the condition of postmodernity.Blackwell:Oxford

بخش دوم
روند شکل گیری انقلاب
در تونس و مصر

مقدمه
حکومت را می توان به زور سر نیزه به دست آورد،ولی برای نگه داشت حکومت به جای سر نیزه باید به افکار عمومی تکیه کرد

خاورمیانه در طول تاریخ همواره یکی از کانون های عمده ی بحران در جهان بوده و در برخی دوره های تاریخی،نقاط عطف تحولات در عرصه جهانی در خاورمیانه شکل گرفته و پایان پذیرفته است.از سال 2010 در منطقه خاورمیانه شاهدیم منطقه ای که حکومت های آن بر منطق زور،بحران سازی و دشمن تراشی استوار بوده توسط یک عامل قدرتمند رسانه ای در حال از دست دادن مشروعیت وحاکم شدن منطق دیگری وآن هم منطق عصر اطلاعات،منطق شبکه سازی و آشکارگی سرکوب و در نتیجه ی آن کاهش توان سرکوب گری است.
تحولات رخ داده در منطقه ی خاورمیانه از کشور تونس آغاز شده و کماکان به صورت دومینووار به حرکت خود ادامه می دهد .مردم کشورهای این منطقه سالیان سال زیر یوغ دیکتاتوری های پادشاهی بوده اما در عصر حاضر با بهره گیری از فناوری های هزاره ی سوم بالاخص شبکه های مجازی به اعتراض و قیام در مقابل دیکتاتوری ها برخاسته اند،با استفاده از مولفه های جدید عصر اطلاعات همچون انقلاب اطلاعات و ارتباطات مردم منطقه توانایی ابراز نارضایتی هایشان را از طریق کانال های ارتباطی جدید یافته اند،تحولات اخیر در کشورهایی رخ داده است که ازلحاظ اقتصادی،سیاسی،اجتماعی و فرهنگی دارای زیر ساخت های مشترک هستند و این خود سبب حرکت دومینووارانقلاب در این منطقه شده است.در بررسی انقلاب در دو کشور تونس و مصر با ویژگی های مشترک بسیاری در ساختارها مواجه ایم که این بخش به بر شمردن این ویژگی ها و ساختارها پرداخته است.

فصل اول: انقلاب در تونس

گفتار اول:تونس در دوران زین العابدین بن علی وتعمیق اقتدارگرائی سیاسی در تونس
روند تحولات در تونس در یک ماه به سرانجام رسید که نقطه ی عطف این تحولات در روز 17 دسامبر 2010 آغاز و در روز 14 ژانویه 2011 با فرار رئیس جمهور زین العابدین بن علی به پایان رسید.
انقلاب تونس همچون سایر انقلاب های مردمی بیانگر به حداقل رسید ن مشروعیت نظام حاکم بود؛نظامی که 23 سال بر سریر قدرت بوده و در طی این دوران به قلع و قمع شدید افراد ،احزاب ،ایدئولوژی ها و نیروهای اپوزیسیون پرداخته است از اینروست که این خیزش و تحولات ناشی از آن جالب توجه است چرا که به رغم این فشار ها تونس به با ثبات ترین کشور آفریقایی معروف بود و در طول دوران 23 ساله ی حکومت بن علی هیچ گاه شاهد چنین حوادثی نظیر این اعتراضات نبوده است اما به یکباره شاهد موجی خروشان از اعتراضات مردمی-خیابانی بی سابقه شد که پایان بخش آن عزل بن علی بود.(برومند اعلم،1390)
انقلاب تونس البته اگر بتوان آن را انقلاب نامید تحولی تماما مردمی بود که هیج کشور ،حزب یا مجموعه ی سیاسی -فکری-اجتماعی آن را هدایت نمی کرد و مردم حاضر در این اعتراضات به حزب یا ایدئولوژی فکری،سیاسی خاصی وابسته نبودند و هیچگونه نماد،پرچم یا عکس را به همراه خود درطول روند اعتراضات به همراه نداشتند.
به دلیل فشار های شدید حکومتی در دوران بن علی

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید