زمانی محقق می شود که فعالیت های هسته‌ای ایران سمت و سوی نظامی به خود گیرد.
ب- زیان دیده
ثبوت مسئولیت بین‌المللی ، موضوع استناد154 به آن را به دنبال خواهد داشت. نکته مهم و قابل توجه در بحث استناد به مسئولیت، شناسایی موجودیت‌هایی هستندس که به موجب قواعد ثانویه حقوق بین‌الملل چنین حقی را به دست می آورند. دولت‌هایی که بدین سان دارای حق استناد به مسئولیت می شوند در مواد 40 و 48 طرح مسئولیت دولت‌ها مشخص شده‌اند. علاوه بر این نیز بتید توجخ داشت که مواد 43 و 49 طرح مسئولیت سازمان‌های بین‌المللی نیزمشخص کننده دولت و سازمان هایی است که حق استناد به مسئولیت را دارند.
اما باید توجه داشت که ماهیت مصادیق استناد به مسئولیت به نحوی نیست که همه دولت‌ها و سازمان‌های مشخص شده در مواد مذکور بتوانند تحت عنوان استناد به مسئولیت، به تمامی مصادیق آن متوسل شوند. از این میان می‌توان به اقدامات متقابل اشاره نمود که صرفا دولت یا سازمان زیان یده حق مبادرت به آن را دارد. لذا در این قسمت سعی بر آن است تا مشخص شود منظور از سازمان زیان یده یا به طور کلی موجودیت زیان دیده چیست؟ و اینکه آیا اتحادیه اروپا در بستر برنامه های هسته ای ایران را می توان به عنوان یک سازمان زیان دیده محسوب کرد یا خیر. به نظر می رسد بهترین نکته شروع برای پاسخ به سولات مذکور ماده 43 طرح مسئولیت سازمان‌ها باشد که مبادرت به مشخص نمودن سازمان زیان یده کرده است.
ماده مذکور مقرر می دارد:
“استناد یک دولت یا یک سازمان بین المللی زیاندیده به مسئولیت

یک دولت یا سازمان بین المللی در مقام زیاندیده حق استناد به مسئولیت یک سازمان بین المللی را دارد، مشروط بر اینکه تعهد نقض شده:
الف) به طور جداگانه مربوط به آن دولت یا سازمان زیاندیده باشد؛
ب) متعلق به گروهی از دولت ها یا سازمان های بین المللی در بردارنده آن دولت یا سازمان بین المللی یا کلیت جامعه بین المللی باشد و نقض آن تعهد:
1) به ویژه آن دولت یا سازمان بین المللی را تحت تاثیر قرار دهد؛ یا،
2) دارای چنان ماهیتی باشد که موقعیت دیگر دولت ها و سازمان های بین المللی ذینفع تعهد را با عنایت به ادامه اجرای تعهد اساساً دگرگون کند.”

ماده حاضر مشخص می نماید که یک دولت یا یک سازمان بین المللی چه زمانی حق دارد به عنوان زیان دیده به مسئولیت استناد نماید. این امر متضمن دارا شدن حق بر خواستن پیروی سازمان مسوول بر ایفای تعهدات مقرر در بخش سوم است.
قسمت الف به متداول ترین مصداق مسئولیت می پردازد که برای یک سازمان در مقابل یک دولت یا سازمان بین المللی دیگر در اثر نقض تعهداتی محقق می شود. این بند معادل با بند الف از ماده 42 طرح دولت هاست.155 به نظر می رسد با در نظر گرفتن این واقعیت که در مورد دولت ها موجودیت مسئول یک دولت یا یک سازمان بین المللی است، شرایط لازم برای استناد به مسئولیت توسط یک دولت در هر دو صورت چندان متفاوت نباشد. به همین نحو، زمانی که یک سازمان در مقابل سازمانی دیگر تعهدی را بر عهده داشته باشد، در صورت نقض آن تعهد سازمان ذینفع را باید به عنوان موجودیت زیان دیده برای استناد به مسوولیت، محق قلمداد نمود.
رویه موجود در خصوص محق شدن یک سازمان بین المللی به استناد به مسئولیت به خاطر ذینفع بودن انفرادی یک سازمان عمدتاً به نقض تعهداتی مربوط می شوند که دولت ها مرتکب آن شده اند. از آنجایی که این مواد به موضوع استناد به مسئولیت دولت ها نمی پردازند، رویه موجود در این زمینه در اینجا به طور غیر مستقیم به کار برده شده و شامل تعهدات نقض شده ای می شود که در رویه مورد اشاره قرار گرفته و از معاهدات یا از حقوق بین الملل عام ناشی می شوند. دیوان بین المللی دادگستری با توجه به همین موضوع بود که در نظر مشورتی خود در خصوص جبران خسارات وارده به کارکنان سازمان ملل اعلام نمود، سازمان اهلیت طرح دعوی در سطح بین المللی را دارد.156 همچنین شورای حکام کمیسیون غرامت سازمان ملل متحد در زمینه نقض تعهدات ناشی از حقوق بین الملل عام توسط دولت ها، مبادرت به تعیین غرامت در قبال زیان، خسارت و صدمه های مستقیمی نمود که از تهاجم و اشغال غیر قانونی کویت توسط عراق بر دولت ها یا سازمان های بین المللی به وجود آمده بود.”157 هیأت این کمیسیون به دنبال طرح ادعا در این خصوص از طرف برخی از موجودیت هایی که صراحتاً به عنوان یک سازمان بین المللی تعریف شده بودند، آنها را مستحق دریافت غرامت دانست که عبارت بودند از: مؤسسه عربی برنامه ریزی، شرکت عربی تضمین سرمایه گذاری، مرکز تحقیقات آموزشی دولت های حاشیه خلیج فارس، صندوق عربی برای توسعه اجتماعی و اقتصادی، مؤسسه تولید پروژه مشترک برای کشورهای حاشیه خلیج فارس و سازمان شهرهای عربی.158
طبق قسمت (ب) از ماده 42 طرح دولت ها، یک دولت در مقام زیان دیده همچنین می تواند زمانی به مسئولیت استناد نماید که ذینفع های تعهدند، گروهی از دولت ها یا کل جامعه بین المللی باشند و نقض تعهد (1) به ویژه آن دولت را تحت تأثیر قرار دهد یا (2) دارای چنان ویژگی و فراگیری باشد که وضعیت دولت های ذینفع تعهد را در خصوص اجرای آتی تعهد تغییر دهد.159 شرح و تفسیر مربوط برای اولین دسته دولت های ساحلی دریای آزاد را به عنوان مثالی ذکر می کند که به طور خاص تحت تأثیر نقض تعهدات مربوط به آلودگی دریای آزاد قرار گرفته‌اند.160 شرح و تفسیر مورد اشاره برای دسته دوم، طرف یک معاهده خلع سلاح یا هر معاهده ای از این دست را به عنوان نمونه ذکر می کند که در آن اجرای معاهده توسط یک طرف در واقع مشروط و مستلزم اجرای آن توسط دیگر طرفین معاهده است.161
احتمال وقوع نقض هایی از این نوع که واقعاً دولت ها را تحت تاثیر قرار می دهند در مورد سازمان ها بسیار کم است. با این حال نمی توان وقوع چنین نقض هایی را در مورد سازمان ها به طور کلی نادیده گرفت که در یکی از این دو دسته جای نگیرند و حق استناد به مسئولیت را برای یک دولت یا یک سازمان به عنوان زیان دیده به وجود نیاورند. بنابراین، می توان در این ماده امکان استناد به مسئولیت را برای یک دولت یا یک سازمان بین المللی به عنوان زیان دیده در مقابل مسئولیت یک سازمان بین المللی در این ماده گنجاند. این امر در قسمت های (1) و (2) بند ب از ماده حاضر مقرر شده است.
در حالی که صدر ماده به “مسئولیت یک سازمان بین المللی” اشاره دارد اما باید گفت علت این امر آن است که متن این ماده به طور کلی به استناد به مسئولیت توسط یک دولت یا یک سازمان بین المللی می پردازد. هدف از آوردن عبارت “سازمان بین المللی دیگر” کنار گذاشتن مواردی نیست که در آنها صرفاً یک دولت زیان دیده می شود و یک سازمان مسئول. همچنین هدف از آوردن کلمه “یک دولت” و “یک سازمان بین المللی” متضمن این امر نیست که بیش از یک دولت یا یک سازمان بین المللی در نتیجه عمل متخلفانه واحد زیان دیده نمی شوند.
به همین نحو، درج عبارت “گروهی از دولت ها یا کل جامعه بین المللی” در بند ب لزوماً به این معنا نیست که گروه مذکور می بایست از دولت ها و سازمان های بین المللی تشکیل شود یا این که چند دولت یا سازمان بین المللی در آن گروه باشند. از این رو هدف از متن ماده مورد بحث این بوده که ماده مذکور در بردارنده موارد زیر باشد: ذینفع آن تعهدی که سازمان بین المللی آن را نقض کرده گروهی از دولت ها؛ گروهی از سازمان ها به غیر از سازمان مسئول، گروهی متشکل از دولت ها و سازمان ها هستند ولی نه به این نحو که لزوماً در این گروه ها چندین دولت یا سازمان حضور داشته باشند. ماده 5 سند زیر مد نظر قرار گیرد162
گفتار دوم- شرایط اقدامات متقابل

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق رایگان درباره the، and، Advisor:

توسل به اقدامات متقابل مستلزم رعایت شرایطی است که توسل به آن را قانونی می نماید، لذا در این مجال به بررسی آن شرایط پرداخته می شود تا معیاری برای ارزیابی وجاهت قانونی اقدامات اتحادیه اروپا در دست باشد. بررسی شرایط مزبور حکایت از آن دارد که اتحادیه اروپا به نحوی مقتضی دست به این اقدامات نزده است. لذا اقدامات اتحادیه از این نظر نیز دارای وجاهت قانونی نیستند. با این حال قضاوت در این خصوص به مخاطب واگذار و در اینجا صرفا به شرایط توسل به اقدامات متقابل اساره می شود.
بند اول- شرایط و موانع شکلی توسل به اقدامات متقابل

الف- شرایط شکلی توسل به اقدامات متقابل
1. درخواست توقف عمل متخلفانه بین المللی و جبران خسارت
رویه محاکم داوری163 و دادگستری بین المللی164 موید این است که دولت زیان دیده می بایست قبل از توسل به اقدامات متقابل، اقدام به در خواست توقف عمل خلاف و جبران خسارت از دولت مسئول نماید. از این گذشته کمیسیون حقوق بین الملل نیز در راستای تدوین حقوق اقدامات متقابل، در قسمت الف بند 1 از ماده 52 از طرح مسئولیت دولت ها و اخیرا در طرح مسئولیت سازمانها این شرط شکلی را به عنوان یکی از شرایط شکلی توسل به اقدامات متقابل پذیرفته است. به دین توضیح که کمیسون بند اول از ماده 52 طرح دولت ها و بند اول ماده 55 طرح سازمانها165 را به چنین شرطی اختصاص داده است.
هدف از چنین مقرره ای آن است تا دولت مسئول فرصت تجدید نظر در خصوص اقدامات خود را به دست آورد. با چنین درخواستی دوحالت به وجود خواهد آمد. حالت اول اینکه دولت مسئول به این در خواست ترتیب اثر می دهد یا اینکه نسبت به آن بی تفاوت بوده با به نحو مقتضی عمل نخواهد نمود. در صورتی که حالت نخست پیش آید، دولت مسئول یا اقدام به توجیه اقدامات خود خواهد کرد که ادعای متخلفانه بودن آنها مطرح است یا اینکه اقدام به جبران خسارت خواهد نمود. بدین سان، چنین شرطی با عث می شود تا هم دولت مسئول و هم دولتی که قصد انجام اقدام متقابل را داد، قبل از مبادرت به هر اقدامی مسائل و اختلافات بین خود را شناسایی و با روش معقولی اقدام به برطرف نمودن آنها نمایند. اما در صورت پیش آمدن حالت دوم، یعنی عدم توجه مقتضی دولت مسئول به در خواست جبران خسارت، یکی از موانع توسل به اقدامات متقابل از میان برداشته خواهد شد.
در خصوص اقدامات اتحادیه اروپا باید گفت، اولا همانطور که گفته شد اتحادیه اروپا از برنامه هسته ای ایران متضرر نشده و از طرفی حتی با فرض اینکه این سازمان به واسطه اقدامات اتحتدیه اروپا متضرر شده باشد در خواست جبران خسارت ننموده است.
2. اطلاع و پیشنهاد مذاکره
طبق قسمت ب بند 1 ماده 52 طرح مسئولیت دولت‌ها دولت زیان دیده می‌بایست قبل از توسل به اقدامات متقابل، دولت مسئول را از قصد خود مبنی بر چنین اقداماتی آگاه و به آن دولت پیشهاد مذاکره نماید.166 اگر دولت زیان دیده بدون اطلاع دولت مسئول مبادرت به اتخاذ چنین اقداماتی بنماید، آنگاه این احتمال وجود دارد که دولت مسئول اقدامات دولت زیان‌دیده را غیر قانونی تلقی و در واکنش به آن، خود دست به اقدامات متقابل زند. که این امر به طور حتم باعث وخیم تر شدن اختلاف خواهد شد. از این رو دولت زیان‌دیده به خاطر اجتناب از وخیم تر شدن اختلاف می‌بایست قبل از توسل به اقدامات متقابل، به دولت مسئول اطلاع دهد که به خاطر تضمین حقوق مشروع خود و بدون از بین بردن امکان حل و فصل مسالمت امیز اختلاف قصد توسل به اقدامات متقابل را دارد. از این رو می توان بر این اغدعا بود که فلسفه اطلاع دادن به دولت مسئول، جلوگیری از وخیم تر شدن اختلاف است.
در خصوص نحوه و شکل اطلاع دادن نیز باید گفت، لازم نیست که عمل اطلاع دان به روش یا شکل خاصی انجام گیرد. علاوه براین، نیازی نیست که دولت زیان‌دیده، دولت مسئول را از محتوی و زمان اقدامات خود آگاه کند. البته نباید از نظر دور داشت که عمل اطلاع نباید به عنوان ضرب العجل مورد استفاده قرار گیرد، بلکه این عمل در

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید