اینترنت و به اینترنت دسترسی دارد.
در فاصله ی 18 تا 26 دسامبر 2010،حداقل افرادی که در تونس از فیس بوک استفاده کرده اند در کم ترین روز استفاده از آن یک میلیون و هشتصد و بیست هزار نفر بوده است که بیش از 18 در صد کل درصد جمعیت تونس را تشکیل می دهد.(Anderson,2010)
(…اما این تنها بخشی از قدرت فضای جریان هاست در حالی که شبکه های ماهواره ای از قبیل شبکه تلویزیون الجزیره و نیز ابزارهایی مانند ایمیل،اس ام اس و غیره نقش انکار ناپذیری در آگاهی بخشی نسبت به جریانات و شکل دهی استراتژی مردم معترض داشته است…)(واعظی،1390:170)

جدول شماره 1.
نمودار رشد اینترنت در تونس

منبع:
http://www.indexmundi.com/g/g.aspx?v=118&c=ts&l=en

جدول شماره 1.1
نمودار تعداد کاربران اینترنت در تونس

سال
کاربران اینترنت درکشور تونس
جمعیت
درصد کاربران
منبع استفاده شده
2000
100,000
9,666,900
1.0%
ITU
2006
953,000
10,228,604
9.3 %
ITU
2007
1,618,440
10,342,253
15.6%
ATI
2008
1,765,430
10,383,577
17.0%
ATI
2009
3,500,000
10,486,339
33.4%
ATI
2010
3,600,000
10,486,339
%33.9
ATI
2011
3,856,984
10,629,190
%36.3
ATI

منبع:
http://www.internetworldstats.com/af/tn.htm
http://www.socialbakers.com/facebook-statistics/

به طوری که کشور تونس که در سال 2003 دارای جمعیت 9,924,742 بود ولی از این تعداد جمعیت بر اساس آمارها 1,899,900 نفر دارای تلفن همراه بودند ولی امروزه با جمعیت 10,629,190 تقریباً دارای 11,250,000 تلفن همراه می باشد که نشان دهنده رشد 105% این کشور می باشد . در مورد تونس شاهدیم که در پایان اعتراضات تقریباً تمام فیلم های منتشره در فضای مجازی اینترنت به وسیله تلفن همراه ضبط شده بود (غبیشاوی،وبگاه الفارسیه).
در حقیقت هر شهروند خود به تولید محتوا پرداخته بود محتوایی که دیگر مرجع سانسوری نیست که بخواهد بر آن سانسور اعمال نماید. همین تولید محتوا بود که به خیزش های عربی کمک کرد که با توجه به هویت عربی و اسلامی که بر منطقه خاورمیانه غالب می باشد به صورت دومینووار دست به اقدامات اعتراضی بزنند این ابزار فرد را قدرتمند کرد ابزار های ارتباطی چون تلفن همراه و شبکه اجتماعی مجازی با نقش مکملی که با هم ایفا کردند سبب شدن که فرد قدرتمند شود ودولتها ضعیف تر، تکنولوژی ها در گذشته به سود حاکمان بود و عمل می کرد زیرا اطلاعات به صورت یک سویه بود ولی تکنولوژی امروز ه باعث شده انحصار از بین برود اخبار از طرف همه است به همه (زکریا،38،1390)

گفتار سوم:شبکه ها و سایت های خبری در تونس
پدیده رسانه های اجتماعی در بهار عربی، به ایجاد یک اکوسیستم رسانه ای انجامید که پیش از این وجود نداشت. این اکوسیستم به نوبه خود به تعریف تازه ای از خبرنگاری در حوزه عربی منجر شد و راه و منبع تازه ای برای بسیج نیروهای سیاسی پیش روی بازیگران منطقه ای قرار داد. رسانه ها می توانند با برجسته سازی اخبار تحولات ،روندهای انقلابی را سرعت ببخشند.مثل نقشی که الجزیره در تحولات تونس و مصر ایفا کرد.
نقش و اهمیت رسانه ها و شبکه های اجتماعی در تحولات اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا ثابت کرد که همین وسائل ارتباطی امروز به عنوان مهمترین عامل و محرک در تحولات جهانی نقشی انکارناپذیر دارند.شبکه هایی که با پوشش دادن ثانیه به ثانیه تحولات و جهت دادن به نگاه مخاطب نقشی مهم در به ثمر نشاندن انقلاب های مصر و تونس داشته اند.
هر چند خواست و اراد? مردمی در به ثمر رساندن انقلاب ها واقعیتی است انکارناپذیر اما اغراق نیست اگر شبکه الجزیره را یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در به ثمر رساندن انقلاب های مصر و تونس بدانیم.شبکه الجزیره عربی که پربیننده ترین و محبوب ترین رسانه در جهان عرب است،با پوشش دادن کامل اخبار تحولات در کشورهای عربی تاکنون اینگونه به مخاطبان خود القاء کرده است که شبکه ای است بی طرف اما واقعیت آنست که هدف الجزیره در دست گرفتن افکار عمومی جهان عرب است و در بسیاری از موارد اعمال کنند? سیاست های دولت قطر است(بهشتی پور،1390)
شبکه الجزیره عربی که پربیننده ترین شبکه در جهان عرب است سیاست های متمایل به دولت قطر دارد و در عین حال سعی دارد که به عنوان شبکه ای بین المللی حضوری فعال در تحولات جهان عرب داشته باشد.این حضور تاکنون در بخش انگلیسی و عربی بسیار پررنگ بوده است. روش روزنامه نگای و خبررسانی مدرن کانال الجزیره، از سال 1996 به بعد، بدون شک گفتمان متفاوت و چالش برانگیزی را در بر ابر روش های رسمی و حکومتی تبلیغاتی در جهت منویات سیاسی و ائتلافهای منطق های حاکمان عرب به ارمغان آورده است. این کانال خبری، به دلیل دعوت از نیروهای مخالف2 (اپوزیسیون) و فعالین سیاسی و حقوقی تونسی و برملاکردن فساد و مصادره آزادی ها و افشای شکنجه های حکومت بن علی بر ضد اسلام گراها و چگونگی تقلب در انتخابات تونس، باعث بسیج افکار عمومی و دستکاری گفتمان انقلابی در تونس شد. با وجود این، به رغم ممنوعیت فعالیت شبکه الجزیره در تونس و پس از اعلام سراسری تظاهرات در 14 ژانویه 2011، روبروی مقر وزارت کشور تونس، کانال الجزیره به پوشش گسترده آن اقدام کرد (لملوم،2001 : الجزیره نت).
مردم حاضر در این تظاهرات، تصاویری از الجزیره در دست داشتند که بر آن نوشته بودند “تشکر، تشکر الجزیره” .با اینکه تمامی رسانه های غربی مشغول پوشش جشن های سال نوی میلادی بودند، اقدام به بازتاب صحنه های حیرت آور انقلاب تونس کرد. این از اولین جرقه های انقلابهای عربی بود (لملوم،2001 : الجزیره نت).
(…به لحاظ تاریخی، می توان آغاز تحرک مجازی و الکترونیکی در تونس را به تاریخ ژانویه 1998 و هنگامی که دو جوان تونسی با اسامی مستعار فوتس3 و وترمان4 اقدام به اشتراک گذاری در وبلاگ خود کردند، ارجاع داد …)(ابراهیمی،53:1390).
اما رسانه ها به اندازه و توان خود تأثیرگذار هستند.یک رسانه نمی تواند حکومتی را برکنار و یا آن را بر سرکار بیاورد ولی می تواند در بسیاری از موارد همچون کاتالیزور عمل کند. به عبارتی رسانه می تواند سرعت این روند را تحت تأثیر قرار دهد و با برجسته سازی اخبار تحولات، روندهای انقلابی را سرعت ببخشد.مثلا نقش برجسته و پررنگ شبکه الجزیره در تحولات تونس و مصر.)(parsine.com
در دسامبر 2010، محمد بوعزیزی، که طاقتش از ظلم و سرکوب نظام بن علی به تنگ آمده بود، خودش را در شهر کوچک سیدی بوزید در تونس به آتش کشید. تصاویر آماتور تهیه شده از این ماجرا توسط شبکه اطلاع رسانی الجزیره قطر دریافت و به تمام جهان مخابره شد. پخش چند باره ی این تصاویر از سوی شبکه های دیگر به سرعت با واکنش هایی در منطقه همراه شد تا اولین حرکت های بهار عربی شکل بگیرد. شبکه الجزیره که تاکنون عمدتا به پخش تصاویر و اخبار با رویکرد پان عربی می پرداخت، به سرعت به دریچه ای برای بازتاب تحولات داخلی کشورهای عربی تبدیل شد و به صورت مستمر و اغلب زنده این تحولات را پوشش داد. از سیدی بوزید تا میدان تحریر در مصر، الجزیره به پوشش تصاویر اعتراضات مردم کشورهای عربی برای به دست آوردن دموکراسی و آزادی پرداخت. این شبکه به این ترتیب به امداد و یاری فعالانی اقدام کرد که در وبلاگ های خود و در شبکه های اجتماعی مانند فیسبوک، یوتیوب، توییتر و فلیکر به انتشار مطالب می پرداختند. این شبکه حتی در سایت های اینترنتی خود به زبان انگلیسی و عربی صفحاتی را طراحی و امکان اتصال آنلاین به توییتر را ساماندهی کرد تا امکان دیدن تصاویر آماتور به صورت زنده وجود داشته باشد. این معادله جدید، که به علت تعامل میان شبکه های ماهواره ای و پایگاه های اجتماعی ایجاد شده، اجازه داد تا صداهای مخالفان و معترضان فراتر از فضای وبلاگ نویسی داخلی و ملی به گوش جهانیان برسد و فعالان ملی بتوانند مطالبات سیاسی خودشان را مطرح کنند تابه نوبه خودشان درگسترش اعترضات سیاسی موثر باشند (siasatema.ir)
در مقطع کنونی باید به کارکرد “شبکه خبری الجزیره” پرداخت که نقش بزرگی را به کشوری کوچک و ذره ای مانند قطر در تحولات عظیم خاورمیانه و شمال آفریقا و انقلاب‌های عربی- اسلامی‌این منطقه بخشیده است. باید اذعان داشت که در مقطع کنونی تأثیری که نویسندگان، تحلیلگران، خبرنگاران یا گزارشگران شبکه خبری الجزیره بر جریان دیپلماسی و جهت گیری انقلاب‌های عربی- اسلامی‌دارند، اگر بیشتر از دیپلمات‌های ورزیده وزارت امور خارجه قطر نباشد، کمتر از آن‌ها نیز نیست. ویژگی‌هایی همچون هزینه‌ پایین ورود، سود بیشتر و نامتقارن بودن در آسیب‌پذیری موجب ‌شده، کشور قطر و این “کوچک بلندپرواز” در جریان تحولات کنونی خاورمیانه و شمال آفریقا، بر این بعد از قدرت یعنی “قدرت رسانه ای” در مقابل “قدرت فیزیکی” از طریق راه اندازی دیپلماسی رسانه ای در چهارچوب شبکه خبری الجزیره، بشدت تمرکز کند و با اهتمام ویژه به بهره برداری تمام عیار از پراکندگی قدرت موجود در منطقه بپردازد. شبکه خبری الجزیره که مرکز آن در شهر دوحه قطر قرار دارد تنها رسانه خبری مهم بود که اعتراضات اولیه شکل گرفته پس از خودسوزی بوعزیزی جوان تحصیلکرده و بیکار تونسی را پیگیری کرد و با وجود تهدیدات حکومت وقت تونس، به پوشش‌های رسانه ای خود ادامه داد. ) (mardomsalari.com
(…تونس نیوز، دیگر تار نمای تونسی، در می، 2001 توسط زهیرا الیحیاوی به نشر اخبار دانشگاههای تونس و اخبار سرکوب و بیانیه های احزاب و تجمعات آنان می پرداخت که در و” نواه ” انقلاب 2011 تونس نیز از اهمیت زیادی برخوردار بود. پایگاههای خبر رسانی از دیگر منابع اطلا ع رسانی تونسی بود …)(ابراهیمی،53:1390).
(… که هر کدام در سال های 2002 و 2004 به ” استفاقه” عنوان شبکه های اجتماعی تونسی ظهور کردند و در انقلاب اخیر مردم تونس، نقش عمده ای داشتند …)(ابراهیمی،53:1390). بنابراین، اولین انقلاب مردمی در دسامبر 2010 اتفاق افتاد و گروه های جوانان فیس بوکی جوان “بوعزیزی” تونسی، مردم را به شرکت در تظاهرات علیه اقدام پلیس به دلیل خودسوزی سبزی فروش، دعوت کردند. فیس بوک، توییتر و جوانان تونس، اقدام پلیس و نیروهای امنیتی در شلیک مستقیم گلوله علیه تظاهرکنندگان در این مراسم را به سراسر جهان مخابره کردند . اعتراضات پس از کشیده شدن، به شهر بوزید و قصرین و روبروی وزارت کشور در پایتخت، الجزیره را نیز وارد کارزار انقلاب کرد (مرکز الجزیره الدراسات ، 2011).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منابع پایان نامه با موضوع انقلاب مصر، حزب دموکرات، کرامت انسان

فصل سوم:شبکه ای شدن و انقلاب در مصر

گفتار اول :جامعه شبکه ای در مصر
رسانه ها ابزار قدرت هستند،در دهه های پیش ابزار قدرت در اختیار قدرتمندان بود اما در این عصر،عصر اطلاعات و با ظهور جامعه شبکه ای،شبکه های اجتماعی،اینترنت و رسانه های جمعی،شهروندان تک تک از طریق این رسانه ها و دنیای مجازی دارای قدرت هستند.
انسان امروزی با کمک ابزارهای ارتباطی و بالا بردن سواد رسانه ای و مهارت بهره گیری از اینترنت توانسته است،گروه های دور از هم اما در دسترس را خلق کند.
تاریخچه پیدایش سواد رسانه ای به سال 1965 باز می گردد.”مارشال مک لوهان”،اولین بار در کتاب خود تحت عنوان درک رسانه:توسعه ابعاد وجودی انسان،این واژه را به کار برده است.مک لوهان معتقد بود:زمانی که دهکده جهانی فرا رسد،باید انسان ها به سواد جدیدی به نام سواد رسانه ای دست یابند.(صدیق بنای،1385).
افراد با سواد رسانه ای در برابر اطلاعات رسانه ای،آسیب پذیری کمتری دارند و مردم به کمک این سواد می توانند به جای آنکه مصرف کنندگانی فرهیخته باشند،به شهروندانی فرهیخته تبدیل شوند.(انصاری،1390)
در شکل گیری و روند تحولات مصر

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید