نتیجه ی انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات شکل گیری “فضای جریان ها “می باشد.به زبان ساده، فضای جریان ها به معنای امکان حضور مجازی هم زمان در سر تا سر کره ی زمین است اگر بخواهیم فضای جریان ها را بهتر درک کنیم باید به مفهوم “فضای مکان ها” توجه کنیم.فضای مکان ها در واقع زندگی روزمره و کنش مکان مند افراد در مکان های معین است همانند تظاهراتی که در خیابان ها صورت می گیرد اما باید توجه داشت که فضای جریان ها،فضای کنش عملی به معنای عمل در مکان نیست بلکه کنش معنادار و آگاهی بخش است.اینترنت به عنوان اصلی ترین و مهمترین حوزه ی فضای جریان ها،نمونه ای عالی برای نمایش قدرت کنش انسانی در فضای جریان هاست.در حالی که هر گونه اعتراض سیاسی-اجتماعی باید در حوزه ی یک مکان معین مثلا خیابان صورت بگیرد،آگاهی بخشی در خصوص موضوع مورد اعتراض و نیز هماهنگی شیوه های اعتراضی در حوزه ی فضای جریان ها و در راس آن اینترنت صورت می گیرد.(واعظی،1390:160)

گفتار پنجم:ارتباطات در عصر جهانی شدن
یکی از ویژگی های منحصر به فرد دنیای امروز،وجود ارتباطات وسیع و گسترده انسانی است.گسترش ارتباطات به ویژه ارتباطات الکترونیک،جامعه جدید را چنان از جوامع پیشین متمایز ساخته که عصر نو را عصر ارتباطات و جامعه امروز را جامعه اطلاعاتی خوانده اند ومهمترین ابزارهای دسترسی به اهداف تلقی می شوند.رسانه های جدید درمیان تمامی ابزارها و فنون جدید،بیشترین تاثیرات را دارند.(رشکیانی،1389)
در عصر حاضر،رشد فناوری دیجیتالی موجب تغییرات شگرفی در وسایل ارتباطی و رسانه ها و نحوه انتقال پیام شده است.یکی از مهمترین این ابزارهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی درچنین جامعه ای رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی است که به عنوان عنصر کلیدی در ارتباطات ،نقشی بس مهم ایفا می کنند. یکی از این رسانه ها در عصر ارتباطات و اطلاعات که کاربردهای روزافزونی در میان خیل گسترده جامعه امروزین پیدا کرده،تلفن همراه است تلفن همراه به عنوان یک ابزار نوین ارتباطی،دارای کارکردهای گسترده ای در حوزه های گوناگون اقتصادی،سیاسی،اجتماعی و فرهنگی است.تلفن همراه به عنوان یک ابزار نوین ارتباطی دارای کارکردهای متنوع بسیاری نظیر دوربین عکاسی و فیلم برداری،ارسال و دریافت پیام،سرعت انتقال پیام،امکان ارسال عکس و فیلم،قابلیت ضبط،دریافت امواج رادیو و تلویزیون،امکانات رایانه ای،اتصال به شبکه و ……..است.(رشکیانی،1389)
(…امروزه نقش تلفن همراه،از یک وسیله و ابزار ارتباطی ساده فراتر رفته و کارکردهای منتوع و گسترده ای در عصر اطلاعات دارد. یکی از کارکردهای تلفن همراه ارسال و دریافت پیام کوتاه است. که یکی از بزرگترین کارکردهای پیام کوتاه برقراری ارتباط با دیگران و تقویت شبکه اجتماعی و یا ایجاد شبکه جدید است.یکی از بزرگترین کارکردهای پیام کوتاه کارکرد سیاسی است.حجم بسیار گسترده ای از پیام های کوتاه دارای مضمون سیاسی است.
مبادله کنندگان پیام کوتاه می توانند یک شبکه اجتماعی مجازی ایجاد کنند.این شبکه ها دارای ظرفیتی بالا هستند و قادرند پیامی را در زمانی بسیار کوتاه در سراسر کشور و لایه های مختلف مردم پخش کنند…)(عاملی،1385:17)

قابلیت بلوتوث و امکان ارسال عکس و فیلم هم باعث ایجاد شکل جدیدی از ارتباط و انتقال پیام در بین مردم است،در این سرویس به اشتراک گذاردن عکس ها بیش از کیفیت عکس ها مد نظر است.
(…در دوران معاصر که به عصر اطلاعات و جامعه اطلاعاتی و ارتباطی معروف است،بخش عظیمی از جامعه پذیری نسل ها از طریق رسانه ها انجام می شود.
رسانه ها به وسایلی که انتقال پیام ها از فرستنده یا فرستندگان به مخاطب یا مخاطبان گفته می شود که شامل روزنامه،کتاب،رادیو،تلویزیون،ماهواره،تکنولوژی های نوین ارتباطات و اطلاعات و اینترنت و …..است.این وسایل دارای ویژگی هایی مانند پیام گیران ناآشنا،سرعت عمل زیاد و تکثیر پیام هستند..)(دادگران،1384:6)
یان رابرتسون جامعه شناس،معتقد است که از اوایل قرن 20 رشد و گسترش تدریجی رسانه های جمعی و وسایل ارتباطی چنان بر زندگی بشر سایه افکند که اثرات مثبت و منفی فراوانی بر زندگی بشر گذاشته است.از همه مهمتر اینکه در عصر کنونی با ظهور اینترنت و تکنولوژی های ارتباطات و اطلاعات و به ویژه اینترنت فضای ارتباطات و تاثیر گذاری آنها،توسعه ی زیادی یافته است.به طوری که ماهم اکنون،تحت تاثیر این رسانه های نوین “دهکده جهانی”به سر می بریم.به عبارتی مخاطبان جهانی رسانه ها و نسل های کنونی در معرض انتشار و نمایش پیام های متنوع رسانه ای قرار دارندو پیام هایی را دریافت می کنند که می تواند سنت ها و الگوهای فرهنگی، اجتماعی و نسلی جوامع و همچنین روابط نسلی آنها را دست خوش چالش و دگرگونی کند.(رابرتسون،1374)
در پی رشد تکنولوژی های نوین ارتباطی ما شاهد اهمیت یافتن نقش ارتباطات در زندگی روزمره و در پی آن تشکیل جهانی مجازی در رابطه با این تکنولوژی ها و موازی با دنیای سنتی می باشد. در این پارادایم است که روابط اجتماعی و به تبع آن جنبش های اجتماعی نیز وارد فاز جدیدی می شوند و نمود خود را در دنیای مجازی نیز پیدا می کنند. در فضای مجازی،انسان با سرزمینی بی حد و مرز و چند فرهنگی و در عین حال برخوردار از فضای واحد مواجه است .فضایی است با قاعده های خاص،در عین حال خالی از هر نوع قانون و ضابطه عقلانی است.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منابع پایان نامه با موضوع "http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/"DHYPERLINK، "http://historicalstudies.parsiblog.com/Posts/30/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D9%88++%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8+%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D9%8A+%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3/"8%HYPERLINK، گیری

فضای مجازی،فضایی است با جهت گیری های مشخص و در عین حال فارغ از هر نوع جهت گیری های ماندگار و هزاران خصیصه متضاد که هم در درون این فضا جمع شده اند و هم در مواجه با جهان خارجی موجب تولید تضاد و متناقض می شود.(ساعی،1389)
رابطه در فضای مجازی در موقعیت خصوصی صورت می گیرد و از این جهت نوعی گمنامی و نا شناسی را برای فرد فراهم می آورد.اینترنت با فضای مجازی در معرض جنبش های اجتماعی گوناگون در مقابل دولت های ملی نقش مهمی را ایفا می کند به کمک اینترنت دیگر مخاطب منفعل نیست که فقط نظاره گر صرف محتوای برنامه های رسانه ای باشد بلکه قدرتی کسب کرده است تا به سرعت به محتوای موجود بازخورد نشان دهدو در نحوه ی تولید محتوا تاثیر گذار باشد و حتی خود به تولید محتوا نیز بپردازد. به واسطه ی این امکانات گروه ها و جنبش هایی که سابقا قادر به بازنمایی خود و مشارکت در تولید محتوا در رسانه ها نبودند و توسط قدرت موجود به حاشیه رانده شده بودند تا حدی می توانند صدا و حضور خود را قابل شنیدن کنند و می توانند از فضای مجازی به عنوان ابزاری برای نشر و گسترش فعالیت های فرهنگی،اجتماعی و سیاسی خود استفاده کنند به ویژه گروه های حاشیه ای می توانند به سکویی دست یابند تا خود را متجلی سازند و این امر بسیاری از سیاست های حاکم را به چالش می کشد. در این میان اینترنت به دلیل در نوردیدن مرزهای ملی،قدرت دولت های حاکم را کم اثر ساخته و ارتباطات انسانی را گسترش داد ه و گروههای مختلف انسانی را در جوامع مختلف در ارتباط با یکدیگر قرار داده است.(انصاری،1390)
اینترنت در عصر اطلاعات دارای کارویژه های متمایزی است برای معترضان که از آن میان می توان به:
1-شبکه ای شدن درون یک جنبش به منظور استفاده از اینترنت برای جمع آوری و پخش اطلاعات برای فعالان جنبش
2-شبکه سازی بین جنبش ها و گروه های اجتماعی،برقرار کردن ارتباط با دیگر گروه ها و جنبش ها
3-جنبش های مجازی،فضای مجازی را به عنوان سکویی برای فعالیت های کاملا مجازی که شامل مخالفت های الکترونیکی مانند :نافرمانی های مدنی،مخدوش کردن تصویر دیگران،انگ زنی و……اشاره کرد.(rasaneh.ir)

پی نوشت
1-کاستلز،مانوئل1385.عصر اطلاعات،ترجمه ی احمد عقیلیان،تهران،انتشارات طرح نو
2-نش،کیت،اسکات،آلن،1388،راهنمای جامعه شناسی،تهران،انتشارات راهبردی
3-ساعی،منصور،1389،نقش رسانه ها در انتقال ارزش ها و پدیده شکاف هنجاری ارزش نسل ها،موسسه آموزش و پرورش همشهری
4-دهقان،علیرضا،1378،بررسی تاثیر رسانه ها بر افکار عمومی،نامه علوم اجتماعی
5-کلانتری،مریم،1389،جامعه اطلاعاتی و هویت،موسسه آموزش و پرورش همشهری
6-ابراهیم آبادی،مریم،1388،جامعه اطلاعاتی و تحول الگوی آموزش،موسسه آموزش و پرورش همشهری.
7-جهانشاهی،امید،1390،خبرنگاری شبکه ای،موسسه آموزش و پژوهش همشهری
8-سلطانی فر،محمد،1390،انقلاب توییتری،مرکز پژوهش های همشهری
9-رشکیانی،مهدی،1389،رسانه های شخصی،مرکز پژوهش های همشهری-فناوری نو
10- واعظی، محمود(1390). بحران های سیاسی و جنبش های اجتماعی، تهران:انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی
11- عاملی،سعیدرضا،1385،فردگرایی جدید و تلفن همراه:تکنولوژی فردگرایی وهویت،تهران،انتشارات آگاه.
12-دادگران،سید محمد،1384،مبانی ارتباط جمعی،تهران،نشر مروارید فیروزه،چاپ هشتم.
13-کاستلز،امانوئل،1380،عصر اطلاعات،ترجمه:احمد علیقلیان،افشین خاکباز،جلد 1،تهران،طرح نو
14-کاستلز،امانوئل،1384،کاستلز،امانوئل و مارتین اینس(گفت و گوهایی با امانوئل کاستلز)،ترجمه ی لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان،تهران،نشر نی
15-کاستلز،امانوئل،1385،عصر اطلاعات:اقتصاد،جامعه و فرهنگ، ،ترجمه ی احد علیقلیان،افشین خاکباز،حسن چاوشیان،تهران،طرح نو،چاپ پنجم، جلد 3،پایان هزاره

16–بیلیس،جان،استیو اسمیت،1388،جهانی شدن سیاست؛روابط بین الملل در عصر نوین،ترجمه:ابوالقاسم راه چمنی،موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین الملل ابرار اجتماعی آیین،شماره 34،ویژه نوروز1390
17-استانفورد کوهن ،آلوین،1388،تئوری های انقلابترجمه:،علیرضا طیب،تهران،نشر قومس
18-بشیریه،حسین،1374،انقلاب و بسیج سیاسسی ،دانشگاه تهران،تهران
19-نیاکوئی،امیر،تحولات اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا:ریشه ها و پیامدهای متفاوت،فصلنامه روابط خارجی،زمستان 1390،شماره چهارم
20-کیا،علی اصغر،نقش شبکه های اجتماعی در انقلاب تونس،فصلنامه سیاسی-اقتصادی،1390،شماره 283
21-انصاری،محمد مهدی،ویژگی ها و الزامات عصر مدیا کراسی،وب گاه رسانه،1390،تهران
22-ونت،الکساندر،1386،نظریه اجتماعی سیاست بین الملل،ترجمه:حمیرا مشیرزاده،دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی،تهران
23-رابرتسون،یان،1374،درآمدی بر جامعه،(با تاکیدبر نظریه های کارکردگرایی،ستیز و کنش متقابل نمادی)،ترجمه:حسین بهروان،چاپ دوم،مشهد،نشر آستان قدس رضوی
24- زیزی پاپا چاریسی،1390،ژورنالیسم و شهروندی،ترجمه حسین حسنی،مرکز آموزش و پژوهش همشهری
25_ ون دایک،یان،2005،جامعه شبکه ای:ابعاد اجتماعی رسانه جدید،ترجمه:احمد محمد پور،مهدی رضایی،دانشگاه تهران
26-گیدنز،آنتونی،جاممعه شناسی،ترجمه چاوشیان،تهران،1390
27-Harvey,d.1989:the condition of postmodernity.Blackwell:Oxford

بخش دوم
روند شکل گیری انقلاب
در تونس و مصر

مقدمه
حکومت را می توان به زور سر نیزه به دست آورد،ولی برای نگه داشت حکومت به جای سر نیزه باید به افکار عمومی تکیه کرد

خاورمیانه در طول تاریخ همواره یکی از کانون های عمده ی بحران در جهان بوده و در برخی دوره های تاریخی،نقاط عطف تحولات در عرصه جهانی در خاورمیانه شکل گرفته و پایان پذیرفته است.از سال 2010 در منطقه خاورمیانه شاهدیم منطقه ای که حکومت های آن بر منطق زور،بحران سازی و دشمن تراشی استوار بوده توسط یک عامل قدرتمند رسانه ای در حال از دست دادن مشروعیت وحاکم شدن منطق دیگری وآن هم منطق عصر اطلاعات،منطق شبکه سازی و آشکارگی سرکوب و در نتیجه ی آن کاهش توان سرکوب گری است.
تحولات رخ داده در منطقه ی خاورمیانه از کشور تونس آغاز شده و کماکان به صورت دومینووار به حرکت خود ادامه می دهد .مردم کشورهای این منطقه سالیان سال زیر یوغ دیکتاتوری های پادشاهی بوده اما در عصر حاضر

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید