دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان
پایان نامه
برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق بین‌الملل
موضوع :
بررسی اقدامات اتحادیه اروپا در واکنش به برنامه‌های هسته‌ای ایران در پرتو حقوق حاکم بر اقدامات متقابل
استاد راهنما :
جناب آقای دکتر علی امیری
استاد مشاور :
جناب آقای دکترعلیرضا جهانگیری علیرضی
دانشجو :
حسین رمضانقربانی

تابستان92

تقدیر و تشکر :
سپاس خدای را که سخنوران، در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمت‌های او ندانند و کوشندگان، حق او را گزاردن نتوانند. بعد از حمد و سپاس حضرت حق باید از زحمات پدر و مادری قدردانی نمود که پیوسته خود را وقف فرزند می‌نمایند.
بدون شک جایگاه و منزلت معلم، اجّل از آن است که در مقام قدردانی از زحمات بی شائبه ی او، با زبان قاصر و دست ناتوان، چیزی بنگاریم. لیکن از آنجایی که تجلیل از معلم، سپاس از انسانی است که هدف و غایت آفرینش را تامین می کند و سلامت امانت‌هایی را که به دستش سپرده اند تضمین می‌نمایند و چراغ هدایتی برای آنان می‌شود، حسب و ظیفه و از باب ” من لم یشکر المنعم من المخلوقین لم یشکر اللَّه عزّ و جلّ” بر خود واجب می‌دانم تا از زحمات بی دریغ اساتید ارجمندم جناب آقایان دکتر علی امیری و دکتر علیرضا جهانگیری در راهنمایی و مشاوره که در کمال سعه صدر، با حسن خلق و فروتنی از هیچ کمکی دریغ نموده‌اند، کمال قدردانی را داشته باشم. همچنین از جناب آقای دکتر امیر خواجه زاده کمال تشکر را دارم که زحمت داوری پایان نامه را بر عهده گرفته‌اند.
همچنین از تمامی کادر دانشگاه آزاد اسلامی و احد دامغان و به‌ ویژه از کارکنان دانشکده حقوق آن واحد دانشگاهی کمال تشکر رادارم.

تقدیم به :

خانواده سرشار از ایثارم

عنوان صفحه
چکیده 1
1. مقدمه 2
2. پرسش اصلی مسئله 4
3. پرسش‌های فرعی 4
4. فرضیه تحقیق 4
5.پیشینه پژوهش 4
6. سازمان‌دهی پژوهش 6
بخش اول- سابقه فالیت‌های هسته‌ای ایران و واکنشهای انجام گرفته علیه آن وتعیین ماهیت حقوقی اقدامات اتحادیه اروپا علیه برنامه‌ها وفعالیت های هسته‌ای ایران 7
فصل اول- سابقه فالیت‌های هسته‌ای ایران و واکنشهای انجام گرفته علیه آن 8
گفتار اول- تاریخچه فالیت‌های هسته‌ای ایران 10
بند اول- قبل از انقلاب اسلامی 10
بند دوم- بعد از انقلاب اسلامی 13
گفتار دوم- واکنش‌های صورت گرفته علیه فعالیت‌های هسته‌ای ایران 15
بند اول- واکنش‌های انجام گرفته در چار چوب سازمان ملل متحد. 15
الف- دور اول تحریم‌های شورای امنیت علیه برنامه‌ها و فعالیت‌های هسته‌ای ایران و ایرادات وارد بر آن 16
1. خلاصه مفاد قطعنامه 1696 16
2. ایرادات وارد بر قطعنامه 1696 17
ب- دور دوم تحریم‌های شورای امنیت علیه برنامه‌ها و فعالیت‌های هسته‌ای ایران و ایرادات وارد بر آن 18
1. خلاصه مفاد قطعنامه‌های1737، 1747، 1803، 1835، 1929 شورای امنیت علیه ایران 19
2. ایرادات شکلی وارد بر دور دوم تحریم‌ها 22
بند دوم- واکنش های خارج از چار چوب سازمان ملل متحد. 23
الف- واکنش های انجام گرفته درچارچوب اتحادیه اروپا 23
ب- واکنش‌های کشورهای دیگر 25
1. اقدامات ایالات متحده آمریکا ……………………………………………………………………………………………………………… 25
2. اقدامات برخی دیگر از کشورها 26
فصل دوم- تعیین ماهیت حقوقی اقدامات اتحادیه اروپا 27
گفتار اول- خود یاری 28
بند اول- خودیاری مسلحانه 29
1. دفاع مشروع 29
2. اقدامات تلافی جویانه………………………………………………………………………………………………………………………….. 31
بنددوم- خود‌یاری غیر مسلحانه 31
1. “مقابله به مثل” (retorsion) 31
2. تحریم 33
3. اقدامات متقابل 34
گفتار دوم- اقدام متقابل به عنوان یکی از عوامل رافع معاذیر وصف متخلفانه عمل متخلفانه بین‌المللی 35
بند اول- اقدامات ارادی 35
الف – رضایت 35
ب- دفاع مشروع 37
ج- اقدام متقابل 40
بند دوم- اقدامات غیر ارادی 41
الف – قوه قاهره 41
ب- اضطرار 43
ج- ضرورت 45
بخش دوم- اعمال حقوق اقدامات متقابل بر اقدامات اتحادیه اروپا در واکنش به برنامه‌های هسته‌ای ایران و مسئولیت سازمان مزبور 51
فصل اول- حقوق اقدامات متقابل و اقدامات اتحادیه اروپا 52
گفتار اول- تعریف و طرفین اقدامات متقابل 53
بند اول- تعریف اقدامات متقابل 53
الف- تعریف اقدامات متقابل 53
1. معنی لغوی 53
2. معنی اصطلاحی 54
بند دوم- طرفین اقدامات متقابل 54
الف- دولت یا سازمان هدف 54
ب- زیان دیده 56
گفتار دوم- شرایط اقدامات متقابل 60
بند اول- شرایط و موانع شکلی توسل به اقدامات متقابل 60
الف- شرایط شکلی توسل به اقدامات متقابل 60
1. درخواست توقف عمل متخلفانه بین المللی و جبران خسارت 60
2. اطلاع و پیشنهاد مذاکره 61
ب- موانع شکلی توسل به اقدامات متقابل 62
1. توقف عمل متخلفانه……………………………………………………………………………………………………………………………. 64
2. طرح اختلاف در محکمه یا دادگاه صالح 64
ج- اقدامات متقابل فوری 65
بند دوم- شرط ماهوی 66
فصل دوم- مسئولیت اتحادیه اروپادر قبال اقدام علیه ایران 70
گفتار اول – مسئولیت سازمان‌های بین‌المللی 71
بند اول- اشکال مسئولیت سازمان‌های بین‌المللی 72
بند دوم- عناصر عمل متخلفانه سازمان‌های بین‌المللی 73
الف- قابلیت انتساب عمل به سازمان 73
ب- نقض تعهد 73
1. تحقق نقض تعهد 74
2 .لازم الاجرا بودن تعهد 78
گفتار دوم- تعهدات نقض شده توسط اتحادیه اروپا 78
بند اول- تعهدات ناشی از منشور سازمان ملل متحد 78
بند دوم- نقض قطعنامه‌های شورای امنیت 79
گفتار سوم- آثار مسئولیت بین‌المللی سازمان‌های بین‌المللی 83
بند اول- تکلیف به ادامه انجام تعهد 83
بند دوم- توقف وعدم تکرار عمل متخلفانه 84
بند سوم- جبران خسارت 86
نتیجه گیری 89
فهرست منابع و ماخذ 90
چکیده انگلیسی 97

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه با کلید واژگان اقدامات متقابل، دفاع مشروع، وزارت امور خارجه

اختصارات

ILC International Law Commission

AJIL American Journal of Internatioan Law

ICJ International Court of Justice

Eu European Union

UN United Nations

SC Security Council

Res Resolution

چکیده
اقدامات و برنامه‌های هسته‌ای ایران واکنش‌های زیادی را در پی داشته که از آن جمله می‌توان به مطرح شدن پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم‌هایی شورای مزبور علیه ایران و همچنین تحریم‌های یکجانبه برخی از کشور‌ها و اقدامات برخی از سازمان‌های بین‌المللی علیه ایران اشاره نمود. یکی از مهمترین این واکنش‌ها، واکنش اتحادیه اروپا به برنامه‌ها و فعالیت‌های هسته‌ای ایران و به ویژه اقدامات اوایل سال 2012 سازمان مزبور علیه برنامه‌های هسته‌ای ایران است. خاص بودن چنین وضعتی که ناشی از بی سابقه بودن آن است، مستلزم برسی قانونی بودن آن در چارچوب حقوقی مناسب است. در این راستا، نوشته حاضر بعد از ارائه سابقه فعالیت‌های هسته‌ای ایران و واکنش‌های انجام گرفته علیه آن، ضمن بررسی حقوق قابل اعمال بر آن، به این نتیجه می‌رسد که اقدامات اتحادیه اروپا در واکنش به برنامه‌های هسته‌ای ایران در چارچوب حقوق اقداماتی تحت عنوان خودیاری و حقوق مسئولیت بین‌المللی اعم از حقوق مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی و به ویژه حقوق اقدامات متقابل قابل بحث و برسی است. با تعیین ماهیت حقوقی اقدامات اتحادیه اروپا به عنوان اقدامات متقابل و اعمال حقوق قابل اعمال بر آن که در طرح مسئولیت دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی گردآوری شده است، به نظر می‌رسد، این اقدامات فاقد وجاهت قانونی بوده و لذا مسئولیت اتحادیه اروپا به عنوان یک سازمان بین‌المللی را به دنبال داشته است. از این رو به نظر می‌رسد، سازمان مزبور به عنوان یک سازمان بین‌المللی می‌بایست آثار و تبعات مسئولیت خود را پذیرفته و مبادرت به ایفای تعهداتی نماید که از چنان مسئولیتی ناشی می‌شود.
کلید واژگان: برنامه‌های هسته ای ایران، اقدامات اتحادیه اروپا علیه ایران، خودیاری، حقوق مسئولیت بین‌المللی، تحریم، اقدامات متقابل

1. مقدمه
نوشته حاضر با مدنظر قرار دادن اقدمات اقتصادی اتحادیه اروپا علیه ایران و به‌ویژه اقداماتی که اتحادیه مزبور در اوایل سال 2012 علیه ایران اتخاذ نمود، به بررسی قانونی بودن آن اقدامات در پرتو حقوق مسئولیت بین‌المللی و به طور خاص‌تر حقوق اقدامات متقابل می‌پردازد. به بیان واضح‌تر محور بحث پیش رو بررسی وجاهت قانونی اقداماتی است که یک سازمان بین‌المللی منطقه‌ای به طور یکجانبه و خودسرانه علیه کشوری اتخاذ نموده است. البته نیاید از نظر دور داشت که ایران قبل از انجام اقدامات مذکور توسط اتحادیه اروپا، هدف چندین دوره از تحریم‌های شورای امنیت بوده و هست که بر اساس فصل هفتم اتخاذ شده‌اند. براین اساس می‌توان ادعا نمودکه وضعیت مورد مطالعه به دلیل بی سابق بودن آن وضعیتی خاص است.
اتحادیه مزبور در تاریخ 23 ژانویه 2012، پیرو مذاکرات پرتنش بین ایران از یک طرف و اتحادیه و شرکای آن به ویژه ایالات متحده آمریکا از طرف دیگر “اقدامات محدود کننده” 1(restrictive measures) مضاعفی را علیه ایران اتخاذ نمود.2 اتحادیه در راستای اتخاذ این اقدامات اعلام نمود:
“شورا موافقت نموده اقدامات محدود کننده بیشتری در بخش‌های انرژی ( از قبیل، تحریم واردات نفت خام ایران به اتحادیه)، مالی ( از قبیل، تحریم بانک مرکزی)، حمل و نقل و صادرات علیه ایران اتخاذ نماید. همچنین این اقدامات شامل طلا، کالاها و فن آوری‌های دارای کار برد دو گانه و همچنین اشخاص و موجودیت‌هایی از قبیل اشخاصی می شوند که تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار دارند”3
همچنین شورا در خصوص هدف قرار دادن بخش نفت و گاز ایران اعلام نمود:
“شورا واردات نفت خام و محصولات نفتی از ایران را ممنوع نموده است. این ممنوعیت شامل واردات، خرید، صادرات و حمل و نقل و همچنین مسایل مالی و بیمه‌ای مربوط به آن می‌شود. قراردادهایی که قبلا در این زمینه‌ها منعقد شدهاند تا 1 جولای 2012 قابل اجرا هستند. بازنگری اقدامات مربوط به نفت و محصولات نفتی تا اول می 2012 انجام خواهد شد”4
علاوه بر این، شورا واردات محصولات پتروشیمی از ایران به اتحادیه اروپا و همچنین صادرات تجهیزات و فن آوری‌های کلیدی با ایران را غیر قانونی اعلام می نماید. سرمایه گذاری‌های جدید در بخش پترو شیمی ایران و همچنین خرید سهام از شرکت‌های فعال در این زمینه در ایران نیز از این پس مجاز نیست.
بی‌سابقه بودن اقدامات اتحادیه در این زمینه باعث مطرح شدن سولات متعددی در خصوص قانونی بودن آنها بر اساس موازین حقوق بین‌الملل می‌شود. به نظر می‌رسد، پاسخ به چنین سولاتی می‌بایست با بررسی اقداماتی شروع شود که از نخستین اقدام شورای امنیت (2006) آغاز و تا آخرین اقدام اتحادیه

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید