–284

767080-1559560

گروه جامعه شناسی
نسبت سنت با مدرنیته ایرانی بررسی تطبیقی آرا دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی
استاد راهنما:جناب آقای دکتر وحید شالچی
استاد مشاور:جناب آقای دکتر محمد تقی کرمی
استاد داور:جناب آقای دکترابوالقاسم فاتحی
دانشجو:زینب نمازی قمصری
پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد جامعه شناسی
سال تحصیلی93-94
تقدیم به :
پدر عزیز و دوست داشتنی ام که کوه صبور من در تمامی مراحل زندگی ام است.
مادر مهربان و عزیزتر از جانم که دریای محبت او بی دریغ بر دفتر زندگانی ام جاری است.
و تقدیم به همسر مهربان و فداکارم
چکیده:
با توجه به اینکه رویارویی سنت و مدرنیته در ایران معاصر مساله ای حساس در تحولات ایران می باشد و توجه به اندیشه متفکرانی که در این زمینه بحث کرده اند تا حدودی می تواند ابعاد پنهان این موضوع را نمایان کند. اهمیت این تحقیق در بها دادن به تاریخ معاصر و اندیشه متفکران معاصر ایرانی می باشد و البته اهمیت بسیاری که این چالش سنت و مدرنیته در زیست جهان ایرانی دارد و عدم وجود تحقیقی مستقل بر اهمیت و ضرورت این پژوهش می افزاید.هدف این پژوهش رسیدن به درک روشن از نسبت تاریخی سنت و مدرنیته در آرا دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی می باشد.روش تحقیق در این پژوهش روش تطبیقی-کیفی بوده و برای جمع آوری داده ها از مطالعات اسنادی استفاده شده است.روش نمونه گیری در این پژوهش روش نمونه گیری هدفمند بوده و از دو متفکری که اندیشه هایشان در زمینه نسبت سنت و مدرنیته پشتوانه نظری قوی داشته استفاده شده است.نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که این دو متفکر (دکتر کچویان و میرسپاسی)اختلاف اساسی دارند زیرا کچویان سنت را در تقابل با مدرنیته می داند و طرفدار سنت گرایی و هویت اسلامی است اما دکتر میرسپاسی طرفدار سکولاریسم و حذف دین از عرصه عمومی است. در نهایت دکتر کچویان راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که ما باید بومی گرایی را سر لوحه خود قرار دهیم و باید ماهیت غیرتجددی انقلاب را جدی گرفت.اما دکتر میرسپاسی راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که روشنفکران ایرانی باید در سطح جهانی با اندیشمندان دیگر گفتگو داشته باشید و خواستار توسعه دموکراسی باشند.
واژگان کلیدی:سنت،مدرنیته،نسبت سنت و مدرنیته،دکتر علی میرسپاسی،دکتر حسین کچویان
سپاس نامه:
اکنون که این رساله به پایان رسیده است .وظیفه اخلاقی خود می دانم از تمام کسانی که در نگارش این رساله یاری ام نمودند قدردانی کنم.
از استاد گرامی ام آقای دکتر وحید شالچی ایشان در یکسال گذشته به عنوان راهنما با وجود مشغله های فراوانی که داشتند در امر نگارش این پایان نامه راهنماییم نمودند.بدون شک اگر راهنمایی های ایشان نبود قادر به نگارش این رساله نبودم.
از استاد ارجمندم آقای دکتر محمد تقی کرمی به عنوان مشاور پایان نامه که در طول نگارش پایان نامه با پیشنهادات مفید خود در هر چه بهتر شدن پایان نامه یاری ام نمودند سپاسگذارم. از استاد محترم آقای دکتر فاتحی داور پایان نامه که با وجود وقت کم قبول زحمت فرمودند و پایان نامه را مطالعه نمودند و داوری آنرا بر عهده گرفتند نهایت تشکر را دارم.
فهرست مطالب
TOC \o "1-3" \h \z \u فصل اول: کلیات تحقیق
عنوان صفحه
مقدمه11-1- بیان مسئله4-21- اهمیت و ضرورت پژوهش63-1- اهداف تحقیق7
1-3-1- اهداف کلی7
2-3-1- اهداف جزئی7
4-1- پرسش های اساسی81-4-1-پرسش اصلی82-4-1-پرسش های فرعی85-1- تعاریف مفاهیم8فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه121-2- بررسی نظریات میشل فوکو122-2- بررسی نظریات ریچارد رورتی143-2- مبانی نظری:19
1-3-2- مبانی نظری دکتر حسین کچویان191-3-1-2- معرفت شناسی192-3-1-2-هستی شناسی213-3-1-2- انسان شناسی22
2-3-2- مبانی نظری دکتر علی میرسپاسی241-3-2-2- معرفت شناسی24
2-3-2-2- هستی شناسی25
3-3-2-2- انسان شناسی264-2 مقایسه آرای معرفت شناسی و هستی شناسی و انسان شناسی دکتر حسین کچویان و علی میرسپاسی271-4-2- مقایسه معرفت شناسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی 272-4-2- مقایسه هستی شناسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی 27
3-4-2- مقایسه انسان شناسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی285-2- پیشینه تحقیق 291-5-2- پیشینه تحقیقات داخلی29
2-5-2- پیشینه تحقیقات خارجی33
3-5-2- جمع بندی از پیشینه تحقیق35
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
مقدمه371-3 روش تحقیق37
1-1-3جامعه آماری392-1-3- روش نمونه گیری و حجم نمونه393-1-3- نحوه جمع آوری داده40
4-1-3- اعتبار یابی و ارزیابی کیفیت40
5-1-3- ملاحظات اخلاقی پژوهش41
فصل چهارم: یافته های تحقیق
مقدمه43
1-4- نظریات میشل فوکو درباره مدرنیته و سنت43
1-1-4- مدرنیته در نگاه میشل فوکو43
2-1-4- سنت در نگاه میشل فوکو46
2-4- نظریات دکتر حسین کچویان در مورد مدرنیته و سنت50
1-2-4- مدرنیته در نگاه دکتر حسین کچویان..................................................................................502-2-4- سنت در نگاه دکتر حسین کچویان58
3-4-ریشه های تئوریک اندیشه دکتر حسین کچویان61
4-4- تحلیل از تحولات جامعه ایران در نگاه دکتر حسین کچویان70
5-4- راه حل برون رفت از چالش سنت و مدرنیته در نگاه دکتر حسین کچویان81
6-4- نظریات ریچارد رورتی در مورد مدرنیته و سنت85
1-6- 4- مدرنیته در نگاه ریچارد رورتی85
2-6- 4- سنت در نگاه ریچارد رورتی87
7-4- نظریات دکتر علی میرسپاسی در مورد مدرنیته و سنت89
1- 7- 4- مدرنیته در نگاه دکترعلی میرسپاسی90
2-7- 4- سنت در نگاه دکتر علی میرسپاسی97
8-4-ریشه های تئوریک اندیشه دکتر علی میرسپاسی100
9-4- تحلیل از تحولات جامعه ایران در نگاه دکتر علی میرسپاسی107
10-4- راه حل برون رفت از چالش سنت و مدرنیته در نگاه دکتر علی میرسپاسی113
فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری
مقدمه125
1-5- نقاط افتراق و اشتراک اندیشه های دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی125
2-5- انتقاد به اندیشه های دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی129
1-2-5- انتقاد به اندیشه های دکتر حسین کچویان129
2-2-5- انتقاد به اندیشه های دکتر علی میرسپاسی133
3-5-نتیجه گیری137
4-5- پیشنهادات پژوهشی148
1-4-5- پیشنهاداتی برای پژوهش های آینده148
5-5- محدودیتهای پژوهش148
منابع و مآخذ149
منابع فارسی149
منابع انگلیسی161
چکیده انگلیسی162
صفحه عنوان انگلیسی163
فهرست جداول
عنوان صفحه
1-5- مقایسه ریشه های تئوریک اندیشه دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی123

TOC \o "1-3" \h \z \u فصل اولکلیات تحقیق
چکیده:
با توجه به اینکه رویارویی سنت و مدرنیته در ایران معاصر مساله ای حساس در تحولات ایران می باشد و توجه به اندیشه متفکرانی که در این زمینه بحث کرده اند تا حدودی می تواند ابعاد پنهان این موضوع را نمایان کند. اهمیت این تحقیق در بها دادن به تاریخ معاصر و اندیشه متفکران معاصر ایرانی می باشد و البته اهمیت بسیاری که این چالش سنت و مدرنیته در زیست جهان ایرانی دارد و عدم وجود تحقیقی مستقل بر اهمیت و ضرورت این پژوهش می افزاید.هدف این پژوهش رسیدن به درک روشن از نسبت تاریخی سنت و مدرنیته در آرا دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی می باشد.روش تحقیق در این پژوهش روش تطبیقی-کیفی بوده و برای جمع آوری داده ها از مطالعات اسنادی استفاده شده است.روش نمونه گیری در این پژوهش روش نمونه گیری هدفمند بوده و از دو متفکری که اندیشه هایشان در زمینه نسبت سنت و مدرنیته پشتوانه نظری قوی داشته استفاده شده است. در نهایت دکتر کچویان راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که ما باید بومی گرایی را سر لوحه خود قرار دهیم و باید ماهیت در نهایت دکتر کچویان راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که ما باید بومی گرایی را سر لوحه خود قرار دهیم و باید ماهیت غیرتجددی انقلاب را جدی گرفت.اما دکتر میرسپاسی راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که روشنفکران ایرانی باید در سطح جهانی با اندیشمندان دیگر گفتگو داشته باشید و خواستار توسعه دموکراسی باشند.
واژگان کلیدی:سنت،مدرنیته،نسبت سنت و مدرنیته،دکتر علی میرسپاسی،دکتر حسین کچویان
مقدمه :
در این فصل ابتدا به بیان مساله تحقیق پرداخته شده است تا مشخص شود تحقیق حاضر به دنبال بیان چه موضوعی است و در ادامه اهمیت تحقیق حاضر و اهداف و پرسشهای این تحقیق آورده شده است و بعد از آن تعریفی از مفاهیم اصلی تحقیق در نظر متفکران مورد بررسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی را آورده ایم.
موضوع این تحقیق نسبت سنت با مدرنیته ایرانی می باشد. بحث پیرامون نسبت تاریخی سنت و مدرنیته یکی از موضوعاتی است که همواره در حوزه جامعه شناسی مطرح بوده است،بنابراین می توان یکی از محورهای همیشگی بحث در حوزه جامعه شناسی و اندیشمندان آن را بحث پیرامون نسبت سنت و مدرنیته دانست. "یکی از چالشهای علوم اجتماعی ایران نسبت میان سنت و تجدد است .جامعه ایران به شیوه های مختلف با آثار گذر از وضعیت سنتی به وضعیت

–284

767080-1559560

گروه جامعه شناسی
نسبت سنت با مدرنیته ایرانی بررسی تطبیقی آرا دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی
استاد راهنما:جناب آقای دکتر وحید شالچی
استاد مشاور:جناب آقای دکتر محمد تقی کرمی
استاد داور:جناب آقای دکترابوالقاسم فاتحی
دانشجو:زینب نمازی قمصری
پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد جامعه شناسی
سال تحصیلی93-94
تقدیم به :
پدر عزیز و دوست داشتنی ام که کوه صبور من در تمامی مراحل زندگی ام است.
مادر مهربان و عزیزتر از جانم که دریای محبت او بی دریغ بر دفتر زندگانی ام جاری است.
و تقدیم به همسر مهربان و فداکارم
چکیده:
با توجه به اینکه رویارویی سنت و مدرنیته در ایران معاصر مساله ای حساس در تحولات ایران می باشد و توجه به اندیشه متفکرانی که در این زمینه بحث کرده اند تا حدودی می تواند ابعاد پنهان این موضوع را نمایان کند. اهمیت این تحقیق در بها دادن به تاریخ معاصر و اندیشه متفکران معاصر ایرانی می باشد و البته اهمیت بسیاری که این چالش سنت و مدرنیته در زیست جهان ایرانی دارد و عدم وجود تحقیقی مستقل بر اهمیت و ضرورت این پژوهش می افزاید.هدف این پژوهش رسیدن به درک روشن از نسبت تاریخی سنت و مدرنیته در آرا دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی می باشد.روش تحقیق در این پژوهش روش تطبیقی-کیفی بوده و برای جمع آوری داده ها از مطالعات اسنادی استفاده شده است.روش نمونه گیری در این پژوهش روش نمونه گیری هدفمند بوده و از دو متفکری که اندیشه هایشان در زمینه نسبت سنت و مدرنیته پشتوانه نظری قوی داشته استفاده شده است.نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که این دو متفکر (دکتر کچویان و میرسپاسی)اختلاف اساسی دارند زیرا کچویان سنت را در تقابل با مدرنیته می داند و طرفدار سنت گرایی و هویت اسلامی است اما دکتر میرسپاسی طرفدار سکولاریسم و حذف دین از عرصه عمومی است. در نهایت دکتر کچویان راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که ما باید بومی گرایی را سر لوحه خود قرار دهیم و باید ماهیت غیرتجددی انقلاب را جدی گرفت.اما دکتر میرسپاسی راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که روشنفکران ایرانی باید در سطح جهانی با اندیشمندان دیگر گفتگو داشته باشید و خواستار توسعه دموکراسی باشند.
واژگان کلیدی:سنت،مدرنیته،نسبت سنت و مدرنیته،دکتر علی میرسپاسی،دکتر حسین کچویان
سپاس نامه:
اکنون که این رساله به پایان رسیده است .وظیفه اخلاقی خود می دانم از تمام کسانی که در نگارش این رساله یاری ام نمودند قدردانی کنم.
از استاد گرامی ام آقای دکتر وحید شالچی ایشان در یکسال گذشته به عنوان راهنما با وجود مشغله های فراوانی که داشتند در امر نگارش این پایان نامه راهنماییم نمودند.بدون شک اگر راهنمایی های ایشان نبود قادر به نگارش این رساله نبودم.
از استاد ارجمندم آقای دکتر محمد تقی کرمی به عنوان مشاور پایان نامه که در طول نگارش پایان نامه با پیشنهادات مفید خود در هر چه بهتر شدن پایان نامه یاری ام نمودند سپاسگذارم. از استاد محترم آقای دکتر فاتحی داور پایان نامه که با وجود وقت کم قبول زحمت فرمودند و پایان نامه را مطالعه نمودند و داوری آنرا بر عهده گرفتند نهایت تشکر را دارم.
فهرست مطالب
TOC \o "1-3" \h \z \u فصل اول: کلیات تحقیق
عنوان صفحه
مقدمه11-1- بیان مسئله4-21- اهمیت و ضرورت پژوهش63-1- اهداف تحقیق7
1-3-1- اهداف کلی7
2-3-1- اهداف جزئی7
4-1- پرسش های اساسی81-4-1-پرسش اصلی82-4-1-پرسش های فرعی85-1- تعاریف مفاهیم8فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه121-2- بررسی نظریات میشل فوکو122-2- بررسی نظریات ریچارد رورتی143-2- مبانی نظری:19
1-3-2- مبانی نظری دکتر حسین کچویان191-3-1-2- معرفت شناسی192-3-1-2-هستی شناسی213-3-1-2- انسان شناسی22
2-3-2- مبانی نظری دکتر علی میرسپاسی241-3-2-2- معرفت شناسی24
2-3-2-2- هستی شناسی25
3-3-2-2- انسان شناسی264-2 مقایسه آرای معرفت شناسی و هستی شناسی و انسان شناسی دکتر حسین کچویان و علی میرسپاسی271-4-2- مقایسه معرفت شناسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی 272-4-2- مقایسه هستی شناسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی 27
3-4-2- مقایسه انسان شناسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی285-2- پیشینه تحقیق 291-5-2- پیشینه تحقیقات داخلی29
2-5-2- پیشینه تحقیقات خارجی33
3-5-2- جمع بندی از پیشینه تحقیق35
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
مقدمه371-3 روش تحقیق37
1-1-3جامعه آماری392-1-3- روش نمونه گیری و حجم نمونه393-1-3- نحوه جمع آوری داده40
4-1-3- اعتبار یابی و ارزیابی کیفیت40
5-1-3- ملاحظات اخلاقی پژوهش41
فصل چهارم: یافته های تحقیق
مقدمه43
1-4- نظریات میشل فوکو درباره مدرنیته و سنت43
1-1-4- مدرنیته در نگاه میشل فوکو43
2-1-4- سنت در نگاه میشل فوکو46
2-4- نظریات دکتر حسین کچویان در مورد مدرنیته و سنت50
1-2-4- مدرنیته در نگاه دکتر حسین کچویان..................................................................................502-2-4- سنت در نگاه دکتر حسین کچویان58
3-4-ریشه های تئوریک اندیشه دکتر حسین کچویان61
4-4- تحلیل از تحولات جامعه ایران در نگاه دکتر حسین کچویان70
5-4- راه حل برون رفت از چالش سنت و مدرنیته در نگاه دکتر حسین کچویان81
6-4- نظریات ریچارد رورتی در مورد مدرنیته و سنت85
1-6- 4- مدرنیته در نگاه ریچارد رورتی85
2-6- 4- سنت در نگاه ریچارد رورتی87
7-4- نظریات دکتر علی میرسپاسی در مورد مدرنیته و سنت89
1- 7- 4- مدرنیته در نگاه دکترعلی میرسپاسی90
2-7- 4- سنت در نگاه دکتر علی میرسپاسی97
8-4-ریشه های تئوریک اندیشه دکتر علی میرسپاسی100
9-4- تحلیل از تحولات جامعه ایران در نگاه دکتر علی میرسپاسی107
10-4- راه حل برون رفت از چالش سنت و مدرنیته در نگاه دکتر علی میرسپاسی113
فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری
مقدمه125
1-5- نقاط افتراق و اشتراک اندیشه های دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی125
2-5- انتقاد به اندیشه های دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی129
1-2-5- انتقاد به اندیشه های دکتر حسین کچویان129
2-2-5- انتقاد به اندیشه های دکتر علی میرسپاسی133
3-5-نتیجه گیری137
4-5- پیشنهادات پژوهشی148
1-4-5- پیشنهاداتی برای پژوهش های آینده148
5-5- محدودیتهای پژوهش148
منابع و مآخذ149
منابع فارسی149
منابع انگلیسی161
چکیده انگلیسی162
صفحه عنوان انگلیسی163
فهرست جداول
عنوان صفحه
1-5- مقایسه ریشه های تئوریک اندیشه دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی123

TOC \o "1-3" \h \z \u فصل اولکلیات تحقیق
چکیده:
با توجه به اینکه رویارویی سنت و مدرنیته در ایران معاصر مساله ای حساس در تحولات ایران می باشد و توجه به اندیشه متفکرانی که در این زمینه بحث کرده اند تا حدودی می تواند ابعاد پنهان این موضوع را نمایان کند. اهمیت این تحقیق در بها دادن به تاریخ معاصر و اندیشه متفکران معاصر ایرانی می باشد و البته اهمیت بسیاری که این چالش سنت و مدرنیته در زیست جهان ایرانی دارد و عدم وجود تحقیقی مستقل بر اهمیت و ضرورت این پژوهش می افزاید.هدف این پژوهش رسیدن به درک روشن از نسبت تاریخی سنت و مدرنیته در آرا دکتر حسین کچویان و دکتر علی میرسپاسی می باشد.روش تحقیق در این پژوهش روش تطبیقی-کیفی بوده و برای جمع آوری داده ها از مطالعات اسنادی استفاده شده است.روش نمونه گیری در این پژوهش روش نمونه گیری هدفمند بوده و از دو متفکری که اندیشه هایشان در زمینه نسبت سنت و مدرنیته پشتوانه نظری قوی داشته استفاده شده است. در نهایت دکتر کچویان راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که ما باید بومی گرایی را سر لوحه خود قرار دهیم و باید ماهیت در نهایت دکتر کچویان راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که ما باید بومی گرایی را سر لوحه خود قرار دهیم و باید ماهیت غیرتجددی انقلاب را جدی گرفت.اما دکتر میرسپاسی راه حل چالش سنت و مدرنیته را در این می داند که روشنفکران ایرانی باید در سطح جهانی با اندیشمندان دیگر گفتگو داشته باشید و خواستار توسعه دموکراسی باشند.
واژگان کلیدی:سنت،مدرنیته،نسبت سنت و مدرنیته،دکتر علی میرسپاسی،دکتر حسین کچویان
مقدمه :
در این فصل ابتدا به بیان مساله تحقیق پرداخته شده است تا مشخص شود تحقیق حاضر به دنبال بیان چه موضوعی است و در ادامه اهمیت تحقیق حاضر و اهداف و پرسشهای این تحقیق آورده شده است و بعد از آن تعریفی از مفاهیم اصلی تحقیق در نظر متفکران مورد بررسی دکتر کچویان و دکتر میرسپاسی را آورده ایم.
موضوع این تحقیق نسبت سنت با مدرنیته ایرانی می باشد. بحث پیرامون نسبت تاریخی سنت و مدرنیته یکی از موضوعاتی است که همواره در حوزه جامعه شناسی مطرح بوده است،بنابراین می توان یکی از محورهای همیشگی بحث در حوزه جامعه شناسی و اندیشمندان آن را بحث پیرامون نسبت سنت و مدرنیته دانست. "یکی از چالشهای علوم اجتماعی ایران نسبت میان سنت و تجدد است .جامعه ایران به شیوه های مختلف با آثار گذر از وضعیت سنتی به وضعیت

–281

فصل اول
مقدمه
اهداف مطالعه
فرضیات و سوالات پژوهش
تعریف واژه ها
محدودیت های پژوهش

1-1. مقدمه
هلیکوباکتری پیلوری که در ابتدا Campylobacter pyloridis نامیده شد یک باسیل گرم منفی میکرو آئروفیل است که بیشتر در بخشهای عمقی ژل موکوسی پوشاننده مخاط معده یا بین موکوس و اپی تلیوم معده یافت می شود (1). این باکتری می تواند عوامل سطحی ایجاد کند که برای نوتروفیلها و منوسیتها کموتاکتیک بوده و به نوبه خود در آسیب سلولهای اپی تلیال دخیل هستند.علاوه بر این پاسخ التهابی میزبان به هلیکوباکتر پیلوری شامل فراخوانی نوتروفیل، لنفوسیت(B,T) ، ماکروفاژ و پلاسماسل می باشد.عامل بیماریزا با اتصال به مولکول MHC کلاس دو که در سطح سلولهای اپیتلیال معده قرار دارند موجب آسیب موضعی و مرگ سلولی آپوپتوز می شود. بعلاوه سویه های باکتری که Cag-PAI را رمزدهی می کنند، میتوانند Cag A را به سلولهای میزبان معرفی کنند و منجر به آسیب بیشتر سلولی و فعال شدن مسیرهای سلولی دخیل در تولید ستیوکین شوند.افزایش غلظت ستیوکینهای متعدد در اپیتلیوم معده افراد آلوده به هلیکوباکترپیلوری یافت شده است، این ستیوکاینها عبارتند از اینترلوکین a/b(IL),IL-2, IL-61، IL-8، فاکتور نکروز تومور α (TNF-α) و اینترفرون گاما (1و3). علاوه بر این عفونت هلیکوباکترپیلوری منجر به پاسخ مخاطی و هومورال عمومی می شود که منجر به ریشه کنی باکتری نمی شود اما آسیب سلول اپی تلیال را پیچیده تر می سازد (1).
اگر چه ابتدا به نظر می رسید که عفونت Hpylori یک عامل ایجاد التهاب موضعی در اپی تلیوم معده باشد و باعث بیماری های مختلف و شدید در معده نظیر، التهاب معده-زخم معده و آدنوکارسینوم معده و لنفوم معده MAIT)) بشود اما امروز مشخص شده است این میکروارگانیسم با تظاهرات خارج دستگاه گوارش نیز همراهی دارد (4).
اطلاعاتی در مورد ارتباط این عفونت با بیماری های قلبی عروقی، تظاهرات نورولوژیک، دیابت ملیتوس، بیماری های ایمونولوژیک و هماتولوژیک، بیماری های کبد و مجاری صفراوی، بیماری های راههای تنفسی و دستگاه ژنیکولوژی در دست می باشد، از این پس بیشترین شواهد متقاعد کننده در همراهی این میکروارگانیسم با آنمی سیدروبلاستیک ایدیوپاتیک و پورپورای ترومبوسیتوپنیک اتوایمیون وجود دارد. در مورد ارتباط بین این بیماری های ایسکمیک قلبی و هلیکوباکتر پیلوری اطلاعات جدیدی وجود دارد اگر چه مواردی وجود دارد که می بایست مشخص شوند و درباره ارتباط این میکروارگانیسم با سایر بیماری ها به شواهد بیشتری نیاز است (5).
یکی از تظاهرات خارج گوارشی عفونت هلیکوباکترپیلوری که مورد بحث می باشد، تاثیر این میکروارگانیسم در ایجاد مقاومت به انسولین می باشد.
برخی مطالعات ارتباط بین این عفونت و مقاومت به انسولین را نشان نداده (6و7) اما در مطالعات دیگری بین این عفونت و میزان مقاومت به انسولین ارتباطی مشاهده شده است (4، 8، 9، 10). با وجود این اختلافات به نظر میرسد به مطالعات بیشتری جهت بررسی ارتباط بین هلیکوباکترپیلوری و مقاومت به انسولین وجود دارد اگر در آینده ارتباط بین این میکروارگانیسم و مقاومت به انسولین کاملا اثبات شود ممکن است پنجره ای جدیدی در شناخت پاتوفیزیولوژی و درمان بیماری هایی که مقاومت به انسولین در آنها مطرح است نظیر دیابت ملیتوس نوع دو و کبد چرب غیرالکلی باز شود.در این مطالعه که توسط ما طراحی شده است قصد داریم ارتباط بین عفونت هلیکوباکتریپیلوری و میزان مقاومت به انسولین را در بیماران دیابتی بررسی کنیم.
2-1. اهداف مطالعه
1-2-1. اهدف اصلي طرح : (General objective)
مقایسه میزان مقاومت به انسولین در بیماران دیابتی مبتلا و غیر مبتلا به هلیکوباکتر پیلوری
2-2-1. اهداف فرعي طرح : (Specific objective)
تعیین شیوع مقاومت به انسولین در افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیین شیوع مقاومت به انسولین در افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیین شیوع سنی، جنسی و مدت زمان ابتلا به دیابت در افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیین شیوع سنی، جنسی و مدت زمان ابتلا به دیابت در افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیینBMI افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیین BMI افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیین میزان قند خون و انسولین ناشتا در افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
تعیین میزان قند خون و انسولین ناشتا در افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی
3-1. فرضيات-سئوالات:
فرضیه:
میزان مقاومت به انسولین در بیماران دیابتی مبتلا و غیر مبتلا به هلیکوباکتر پیلوری اختلاف دارد.
سوالات:
شیوع مقاومت به انسولین در افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
شیوع مقاومت به انسولین در افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگین سنی افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگین سنی افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
شیوع جنسی افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چگونه است؟
شیوع جنسی افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چگونه است؟
میانگین مدت زمان ابتلا به دیابت در افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگین مدت زمان ابتلا به دیابت در افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگینBMI افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگینBMI افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگین قند خون و انسولین ناشتا در افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
میانگین قند خون و انسولین ناشتا در افراد غیر مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری در بیماران دیابتی چقدر است؟
4-1. تعریف واژه ها
1- التهاب فراگیر:حالتی که با افزایش واکنش دهنده های فاز حاد در گردش مثل سیتوکین های التهابی و پروتئین های واکنشی (CRP) و همینطور با کاهش متناظری در واکنشدهندههای منفی فاز حاد نظیر آلبومین و فئوتین انعکاس میباشد.
2- هلیکو باکتر پیلوری: یک باسیل گرم منفی که بیش از همه در بخش عمقی ژل موکوسی معده یافت شذه و باعث گاستریت میشود.
3- آزمون سرولوژی :بررسی آنتی بادی هلیکو باکتر پیلوری در نمونه سرم بیمار به روش الایزا
4- دیابت: شامل گروهی از اختلالات متابولیک شایع است که وجه مشترک آنها در فنوتیپ هیپرگلیسمی میباشد.
5- مقاومت به انسولین: مقاومت به انسولين، كاهش توانايي انسولين در عمل مؤثر بر روي بافت‌هاي هدف (خصوصاً عضله، كبد، و چربي) مي‌باشد و ويژگي بارزي از دیابت نوع 2 به شمار مي‌رود كه به علت چاقي و استعداد ژنتيكي ايجاد مي‌شود.
5-1. محدودیت های پژوهش:
از جمله محدودیت ها هزینه ای بالای این مطالعه بود که با مساعدت دانشگاه علوم پزشکی قم تا حد زیادی برطرف شد و از طرفی عدم رضایت برخی بیماران از شرکت در انجام این مطالعه بود و آخرین مشکل مراجعه بیماران جهت انجام آزمایشات بود که با انجام آنها در آزمایشگاه بیمارستان شهید بهشتی برطرف شد.
فصل دوم
دانستنی های پژوهش
مروری بر مطالعات انجام شده

1-2 دیابت نوع 2
مقاومت به انسولين و ترشح غير طبيعي انسولين نقش اصلي را در ايجاد دیابت نوع 2 بر عهده دارند. اگر چه همچنان در مورد نقص اوليه این بیماری اختلاف نظر وجود دارد، امّا اغلب مطالعات از اين ديدگاه حمايت مي‌كنند كه مقاومت به انسولين بر نقايص ترشحي انسولين، تقدم دارد. اما ديابت فقط زماني به وجود مي‌آيد كه ترشح انسولين ناكافي شود (2).
2- 2 ملاحظات ژنتيكي
دیابت نوع 2 از اساس ژنتيكي قدرتمندي برخوردار است. بروز همزمان دیابت نوع 2 در دوقلوهاي همسان بين 70 تا90% است. افرادي كه يكي از والدين آنها مبتلا به دیابت نوع 2 مي‌باشند در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به ديابت قرار دارند؛ چنانچه هر دو والد مبتلا به دیابت نوع 2 باشند، خطر بيماري فرزندان به 40% مي‌رسد. مقاومت به انسولين، كه با كاهش مصرف گلوكز در عضلات اسكلتي نمايان مي‌شود، در بسياري از بستگان درجه اول غير ديابتي مبتلايان به ديابت شيرين نوع 2 وجود دارد )2).
اين بيماري چند ژني و چند عاملي است زيرا علاوه بر استعداد ژنتيكي، عوامل محيطي (نظير چاقي، تغذيه و فعاليت بدني) نيز فنوتيپ را تغيير مي‌دهند. ژن‌هايي كه افراد را مستعد ابتلا به ديابت شيرين نوع 2 مي‌كنند، كاملاً تعيين نشده‌اند، اما مطالعات اخير

–280

بسمه تعالی

دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی قم
دانشكده پزشكی
پایان نامه
جهت اخذ درجه دكترای پزشكی (MD)
موضوع :
مقایسه سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
استاد راهنما:
جناب آقای دکتر سیدکمال اسحاق حسینی
پژوهشگر و نگارنده:
الهام ماهودی
(شهریور 92)

تقدیم به پدر و مادرم
که وجودم برایشان همیشه رنج و وجودشان برایم مهر بود، آنان که راستی قامتم در شکستگی قامتشان تجلی یافت، در برابر وجود با عظمت شان زانوی ادب بر زمین می نهم و با دلی مملو از عشق و محبت بر دستانشان بوسه می زنم.
تقدیم به استاد عزیزم
جناب آقای دکتر اسحاق حسینی
که در این راه در کنار من بوده اند و دلسوزانه مرا در تمام مراحل تحقیق و نگارش این پایان نامه یاری نمودند. از زحمات بی دریغشان قدردانی می کنم و از خداوند متعال بهترینها را برایشان مسئلت می نمایم.
تقدیم به تک تک اساتیدم
آنان که جایگاهی که اکنون بر آن ایستاده ام، حاصل پله پله دستگیری شان است.
عنوان: مقایسه سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
نویسندگان: دکتر سیدکمال اسحاق حسینی ، الهام ماهودی
چکیده:
هدف: این مطالعه به منظور مقایسه سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به پورپورای ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک (ITP) در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 انجام شده است.
روش مطالعه: این مطالعه به صورت یك بررسی مشاهده ای از نوع توصیفی مقطعی بر روی 100 نفر ازپرونده های بستری و درمانگاهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 انجام شده است.
یافته ها: 8/59 درصد از موارد بیماری شدید بود و در 3/80 درصد از کودکان بیماری حاد بود. 5/51 درصد از بیماران ایمونوگلوبولین داخل وریدی همراه با متیل پردنیزولون و 4/41 درصد فقط ایمونوگلوبولین داخل وریدی گرفته بودند. تنها موردی که با پیشرفت بیماری ارتباط داشت، تعداد پلاکت بیماران مورد بررسی بود(0.0001=P.)
نتیجه گیری: در انتها بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه و مقایسه آنها با سایر مطالعات مشابه صورت گرفته در این زمینه، چنین استنباط می شود که سیر بیماری در 80 درصد از موارد حاد می باشد و هیچ فاکتوری به ویژه نوع درمان تأثیری بر آن ندارد.
کلیدواژه ها: سیر درمانی، پیش آگهی، کودکان، ITP
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: معرفی پژوهش
بیان مسئله
اهداف پژوهش 1
2
3
فصل دوم: دانستنی های موجود در پژوهش
- چارچوب پنداشتی
سبب شناسی
تظاهرات بالینی
یافته های آزمایشگاهی
تشخیص افتراقی
درمان
- مروری بر مطالعات انجام شده 6
7
7
9
9
10
10
13
فصل سوم: متدولوژی تحقیق 16
فصل چهارم: یافته های پژوهش 19
فصل پنجم: بحث 45
فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهادات
فهرست منابع
نمودارهای مربوط به جداول داده ها 49
51
54
پرسشنامه 58
فهرست جداول
عنوان
جدول 2-1- اختلالات همراه با ترومبوسیتوپنی و همولیز میکروآنژیوپاتیک صفحه
8
جدول 4-1- توزیع جنسی بیماران مورد بررسی 20
جدول 4-2- توزیع علائم اولیه بیماران مورد بررسی 21
جدول 4-3- توزیع عوارض در بیماران مورد بررسی 22
جدول 4-4- توزیع پیشرفت بیماری در بیماران مورد بررسی 23
جدول 4-5- توزیع بیماران بر اساس ادامه ی درمان پس از ترخیص در بستری ها 24
جدول 4-6- توزیع نوع درمان در بیماران مورد بررسی 25
جدول 4-7- توزیع اسپلنکتومی در بیماران مورد بررسی 26
جدول 4-8- توزیع انجام آسپیراسیون مغز استخوان در بیماران مورد بررسی 27
جدول 4-9- اطلاعات کمی بیماران 28
جدول 4-10- اندکس های خونی در مراجعات درمانگاهی بیماران مورد بررسی 29
جدول 4-11- مقایسه پلاکت اولیه و زمان ترخیص و مراجعات درمانگاهی اول تا چهارم در گروه های درمانی 31
جدول 4-12- توزیع سنی بیماران مورد مطالعه 32
جدول 4-13- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس سن 33
جدول 4-14- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس جنس 34
جدول 4-15- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس شدت علائم اولیه 35
جدول 4-16- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس نوع درمان 36
جدول 4-17- توزیع طول مدت بستری اول در بیماران مورد بررسی 37
جدول 4-18- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس طول مدت بستری اول 38
جدول 4-19- توزیع پلاکت زمان ترخیص در افراد مورد بررسی بر اساس طول مدت بستری اول 39
جدول 4-20- توزیع پلاکت زمان ترخیص در افراد مورد بررسی بر اساس نوع درمان
جدول 4-21- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس پلاکت اولیه
جدول 4-22- توزیع درصد بهبودی پس از 6 ماه در بیماران مورد بررسی
جدول 4-23- توزیع درصد بهبودی پس از 6 ماه در بیماران مورد بررسی بر اساس جنس
جدول 4-24-توزیع درصد بهبودی پس از 6ماه در بیماران مورد بررسی بر اساس سن
40
41
42
43
44
407035635
1523365302260فصل اول
00فصل اول

معرفی پژوهش

مقدمه:
بیان مسئله: بیماری پورپورای ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک (ITP) یکی از شایع ترین بیماری های خونریزی دهنده در دوران کودکی است. در بیشتر موارد، بیماری با پتشی و پورپورای منتشر تظاهر می کند. به نظر می رسد علت بیماری تخریب پلاکت ها با واسطه سیستم ایمنی باشد. این بیماری می تواند خود محدود شونده باشد یا به سوی یک وضعیت مزمن پیشرفت نماید (1).
مطالعات نشان داده که میزان بروز آن در کودکان 4/6 مورد به ازای هر 100000 نفر در هر سال است (2 و 3). بیماری می تواند به صورت حاد یا مزمن باشد. وقتی بیش از 6 ماه تعداد پلاکت پایین بماند بیماری مزمن تلقی می شود. تحقیقات نشان داده که در ITP مزمن مبتلایان سن بالاتری داشته و شروع بیماری به صورت بی سر و صدا می باشد. 50-60% از مبتلایان به ITP سابقه عفونت وایرال را از 1-3 هفته قبل از ابتلا به ITP نشان می دهند و در هنگام بروز بیماری اکثرمبتلایان از علائم ویروسی پاک شده اند (4). این بیماری بیشتر در گروه سنی دو تا پنج سال مشاهده می شود ولی می تواند در تمام رده های سنی مشاهده شود (5).
درمان های متعددی در مورد این بیماری پیشنهاد شده که در مطالعات مختلف اثرات متفاوتی از آن ذکر شده است این درمان ها شامل درمان های دارویی (پردنیزولون، روگام، IVIG) و درمان جراحی (اسپلنکتومی) می باشد (4). تحقیقات متعددی در دهه های اخیر در مورد شیوع و تشخیص و درمان پورپورای ترمبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک انجام شده ولی هنوز عرصه برای بررسی بیشتر و شناسایی فاکتورهای پیشگویی کننده ازمان آن باز می باشد. در مورد فاکتورهای مستعد کننده به بیماری مزمن در مطالعه های مختلف سن بالا و جنس مونث و شروع بی سر و صدای بیماری مطرح شده است (6 و 7). لذا هدف از این مطالعه بررسی سیر بیماری و پیش آگهی در بیماران مبتلا به ITP در بیمارستان کودکان شهر قم در سالهای 88 تا 91 بوده است.
اهداف پژوهش :
الف – اهدف اصلی طرح:
تعیین سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
ب- اهداف فرعی طرح:
تعیین توزیع جنسی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین توزیع سنی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا91
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس سن
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس جنس
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس نوع تظاهر اولیه بیماری
تعیین نحوه ی پاسخ به درمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 در روزهای 3 یا 5 شروع درمان
مقایسه نحوه ی پاسخ به درمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 براساس دریافت IVIG و IVIG + Methyl prednisolon
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس تعداد پلاکت اولیه
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس سن
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس جنس
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس تعداد پلاکت اولیه
تعیین طول دوره درمان کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین توزیع کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس دریافت IVIG و IVIG + Methyl prednisolon
تعیین میزان درصد بهبودی در کودکان مبتلا به ITP

–280

بسمه تعالی

دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی قم
دانشكده پزشكی
پایان نامه
جهت اخذ درجه دكترای پزشكی (MD)
موضوع :
مقایسه سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
استاد راهنما:
جناب آقای دکتر سیدکمال اسحاق حسینی
پژوهشگر و نگارنده:
الهام ماهودی
(شهریور 92)

تقدیم به پدر و مادرم
که وجودم برایشان همیشه رنج و وجودشان برایم مهر بود، آنان که راستی قامتم در شکستگی قامتشان تجلی یافت، در برابر وجود با عظمت شان زانوی ادب بر زمین می نهم و با دلی مملو از عشق و محبت بر دستانشان بوسه می زنم.
تقدیم به استاد عزیزم
جناب آقای دکتر اسحاق حسینی
که در این راه در کنار من بوده اند و دلسوزانه مرا در تمام مراحل تحقیق و نگارش این پایان نامه یاری نمودند. از زحمات بی دریغشان قدردانی می کنم و از خداوند متعال بهترینها را برایشان مسئلت می نمایم.
تقدیم به تک تک اساتیدم
آنان که جایگاهی که اکنون بر آن ایستاده ام، حاصل پله پله دستگیری شان است.
عنوان: مقایسه سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
نویسندگان: دکتر سیدکمال اسحاق حسینی ، الهام ماهودی
چکیده:
هدف: این مطالعه به منظور مقایسه سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به پورپورای ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک (ITP) در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 انجام شده است.
روش مطالعه: این مطالعه به صورت یك بررسی مشاهده ای از نوع توصیفی مقطعی بر روی 100 نفر ازپرونده های بستری و درمانگاهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 انجام شده است.
یافته ها: 8/59 درصد از موارد بیماری شدید بود و در 3/80 درصد از کودکان بیماری حاد بود. 5/51 درصد از بیماران ایمونوگلوبولین داخل وریدی همراه با متیل پردنیزولون و 4/41 درصد فقط ایمونوگلوبولین داخل وریدی گرفته بودند. تنها موردی که با پیشرفت بیماری ارتباط داشت، تعداد پلاکت بیماران مورد بررسی بود(0.0001=P.)
نتیجه گیری: در انتها بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه و مقایسه آنها با سایر مطالعات مشابه صورت گرفته در این زمینه، چنین استنباط می شود که سیر بیماری در 80 درصد از موارد حاد می باشد و هیچ فاکتوری به ویژه نوع درمان تأثیری بر آن ندارد.
کلیدواژه ها: سیر درمانی، پیش آگهی، کودکان، ITP
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: معرفی پژوهش
بیان مسئله
اهداف پژوهش 1
2
3
فصل دوم: دانستنی های موجود در پژوهش
- چارچوب پنداشتی
سبب شناسی
تظاهرات بالینی
یافته های آزمایشگاهی
تشخیص افتراقی
درمان
- مروری بر مطالعات انجام شده 6
7
7
9
9
10
10
13
فصل سوم: متدولوژی تحقیق 16
فصل چهارم: یافته های پژوهش 19
فصل پنجم: بحث 45
فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهادات
فهرست منابع
نمودارهای مربوط به جداول داده ها 49
51
54
پرسشنامه 58
فهرست جداول
عنوان
جدول 2-1- اختلالات همراه با ترومبوسیتوپنی و همولیز میکروآنژیوپاتیک صفحه
8
جدول 4-1- توزیع جنسی بیماران مورد بررسی 20
جدول 4-2- توزیع علائم اولیه بیماران مورد بررسی 21
جدول 4-3- توزیع عوارض در بیماران مورد بررسی 22
جدول 4-4- توزیع پیشرفت بیماری در بیماران مورد بررسی 23
جدول 4-5- توزیع بیماران بر اساس ادامه ی درمان پس از ترخیص در بستری ها 24
جدول 4-6- توزیع نوع درمان در بیماران مورد بررسی 25
جدول 4-7- توزیع اسپلنکتومی در بیماران مورد بررسی 26
جدول 4-8- توزیع انجام آسپیراسیون مغز استخوان در بیماران مورد بررسی 27
جدول 4-9- اطلاعات کمی بیماران 28
جدول 4-10- اندکس های خونی در مراجعات درمانگاهی بیماران مورد بررسی 29
جدول 4-11- مقایسه پلاکت اولیه و زمان ترخیص و مراجعات درمانگاهی اول تا چهارم در گروه های درمانی 31
جدول 4-12- توزیع سنی بیماران مورد مطالعه 32
جدول 4-13- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس سن 33
جدول 4-14- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس جنس 34
جدول 4-15- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس شدت علائم اولیه 35
جدول 4-16- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس نوع درمان 36
جدول 4-17- توزیع طول مدت بستری اول در بیماران مورد بررسی 37
جدول 4-18- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس طول مدت بستری اول 38
جدول 4-19- توزیع پلاکت زمان ترخیص در افراد مورد بررسی بر اساس طول مدت بستری اول 39
جدول 4-20- توزیع پلاکت زمان ترخیص در افراد مورد بررسی بر اساس نوع درمان
جدول 4-21- توزیع پیشرفت بیماری در افراد مورد بررسی بر اساس پلاکت اولیه
جدول 4-22- توزیع درصد بهبودی پس از 6 ماه در بیماران مورد بررسی
جدول 4-23- توزیع درصد بهبودی پس از 6 ماه در بیماران مورد بررسی بر اساس جنس
جدول 4-24-توزیع درصد بهبودی پس از 6ماه در بیماران مورد بررسی بر اساس سن
40
41
42
43
44
407035635
1523365302260فصل اول
00فصل اول

معرفی پژوهش

مقدمه:
بیان مسئله: بیماری پورپورای ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک (ITP) یکی از شایع ترین بیماری های خونریزی دهنده در دوران کودکی است. در بیشتر موارد، بیماری با پتشی و پورپورای منتشر تظاهر می کند. به نظر می رسد علت بیماری تخریب پلاکت ها با واسطه سیستم ایمنی باشد. این بیماری می تواند خود محدود شونده باشد یا به سوی یک وضعیت مزمن پیشرفت نماید (1).
مطالعات نشان داده که میزان بروز آن در کودکان 4/6 مورد به ازای هر 100000 نفر در هر سال است (2 و 3). بیماری می تواند به صورت حاد یا مزمن باشد. وقتی بیش از 6 ماه تعداد پلاکت پایین بماند بیماری مزمن تلقی می شود. تحقیقات نشان داده که در ITP مزمن مبتلایان سن بالاتری داشته و شروع بیماری به صورت بی سر و صدا می باشد. 50-60% از مبتلایان به ITP سابقه عفونت وایرال را از 1-3 هفته قبل از ابتلا به ITP نشان می دهند و در هنگام بروز بیماری اکثرمبتلایان از علائم ویروسی پاک شده اند (4). این بیماری بیشتر در گروه سنی دو تا پنج سال مشاهده می شود ولی می تواند در تمام رده های سنی مشاهده شود (5).
درمان های متعددی در مورد این بیماری پیشنهاد شده که در مطالعات مختلف اثرات متفاوتی از آن ذکر شده است این درمان ها شامل درمان های دارویی (پردنیزولون، روگام، IVIG) و درمان جراحی (اسپلنکتومی) می باشد (4). تحقیقات متعددی در دهه های اخیر در مورد شیوع و تشخیص و درمان پورپورای ترمبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک انجام شده ولی هنوز عرصه برای بررسی بیشتر و شناسایی فاکتورهای پیشگویی کننده ازمان آن باز می باشد. در مورد فاکتورهای مستعد کننده به بیماری مزمن در مطالعه های مختلف سن بالا و جنس مونث و شروع بی سر و صدای بیماری مطرح شده است (6 و 7). لذا هدف از این مطالعه بررسی سیر بیماری و پیش آگهی در بیماران مبتلا به ITP در بیمارستان کودکان شهر قم در سالهای 88 تا 91 بوده است.
اهداف پژوهش :
الف – اهدف اصلی طرح:
تعیین سیر درمانی و پیش آگهی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
ب- اهداف فرعی طرح:
تعیین توزیع جنسی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین توزیع سنی کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا91
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس سن
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس جنس
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس نوع تظاهر اولیه بیماری
تعیین نحوه ی پاسخ به درمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 در روزهای 3 یا 5 شروع درمان
مقایسه نحوه ی پاسخ به درمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 براساس دریافت IVIG و IVIG + Methyl prednisolon
تعیین میزان ازمان در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس تعداد پلاکت اولیه
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس سن
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس جنس
تعیین میزان عوارض بیماری در کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس تعداد پلاکت اولیه
تعیین طول دوره درمان کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91
تعیین توزیع کودکان مبتلا به ITP در بیمارستان حضرت معصومه در سال 88 تا 91 بر اساس دریافت IVIG و IVIG + Methyl prednisolon
تعیین میزان درصد بهبودی در کودکان مبتلا به ITP

–278

بسم الله الرحمن الرحیم

دانشگاه علامه‏طباطبایی
دانشکده الهیات و معارف اسلامی
پایان‏نامه دوره کارشناسی ارشد رشته فلسفه غرب
مقام عدم در هستی‏شناسی بنیادین هیدگر
دانشجو:
الناز تقی‏زاده
استاد راهنما:
دکتر احمد‏علی حیدری

استاد مشاور:
دکتر رضا سلیمان‏حشمت
بهمن 1391
فرم گردآوری اطلاعات پایان‌نامه‌ها
کتابخانۀ مرکزی دانشگاه علامه طباطبائی
عنوان: مقام عدم در هستی‌شناسی بنیادین هیدگر
نویسنده: الناز تقی‌زاده
استاد راهنما: دکتر احمدعلی حیدری استاد مشاور: دکتر رضا سلیمان‌حشمت
کتابنامه: دارد واژه‌نامه: ندارد
نوع پایان‌نامه: بنیادی■ توسعه‌ای□ کاربردی□
مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد سال تحصیلی: 92-1391
محل تحصیل: تهران نام دانشگاه: علامه طباطبائی دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
تعداد صفحات:115 گروه آموزشی: فلسفه‌ی غرب
کلیدواژه‌ها به فارسی:
هیدگر، وجود، عدم، هستی‌شناسی بنیادین، دازاین، ترس‌آگاهی
کلیدواژه‌ها به انگلیسی:
Heidegger,being, nothingness, fundamental ontology, Dasein, anxiety (angst)
چکیده
الف. موضوع و طرح مسئله (اهمیت موضوع و هدف): این رساله در صدد آشکار کردن معنای عدم از منظر هیدگر است. به‌طورکلی، مهمترین پرسشی که در این رساله مطرح شده است، این است که مراد هیدگر از عدم چیست؟ آیا پرسش هیدگر از عدم، مفهومی را مطرح می‌کند که در پرتو آن افقی پیش روی ما گشوده شود؟
ب. مبانی نظری شامل مرور مختصری از منابع، چارچوب نظری، پرسش‌ها و فرضیه‌ها: مهمترین منابع مورد استفاده در این پایان‌نامه، هستی و زمان و متافیزیک چیست؟ هیدگر می‌باشد. این پژوهش سه بخش اصلی دارد: نگارنده در بخش اول برای نزدیک شدن به پاسخ پرسش اصلی رساله، کوشش کرده است تا به پرسش‌هایی مرتبط با پرسش اصلی پاسخ دهد؛ اینکه نیستی در بستر عام اندیشه به چه معناست؟ آیا می‌توان معانی گوناگونی برای عدم اعتبار کرد، این معانی شامل چه تعاریفی است و مراد هیدگر از عدم مطابق با کدام یک از آن معانی است؟ همچمنین به طور مختصر تاریخچه‌ی عدم در بستر تفکر سه فیلسوف بزرگ غربی، یعنی پارمنیدس، هگل و نیچه مورد ملاحظه قرار گرفت، به این امید که درک معانی مراد شده از عدم نزد این فیلسوفان بتواند فهم معنای عدم نزد هیدگر را آسان‌تر نماید.
در بخش دوم به تبیین مقام پرسش از وجود و. عدم در تفکر هیدگر و اهمیت توجه به این پرسش و تأثیر آن در تحوه‌ی مواجهه‌ی انسان با موجودات و به‌طورکلی زندگی، پرداخته شده است. این رساله برای هر چه بهتر آشکار شدن این پرسش از دیدگاه هیدگر، به بررسی اندیشه‌ی او در سه مقام پرداخته است. بدین‌ترتیب، نخست نقش عدم در وجود اصیل انسان بر اساس اظهارات هیدگر در کتاب هستی و زمان به عنوان مهمترین اثر دوران متقدم اندیشه‌ی او مطمح نظر قرار گرفت. سپس به درسگفتار مابعدالطبیعه چیست؟ پرداخته شد، از این جهت که این درسگفتار کوتاه در عین‌حال که مضمون اصلی هستی و زمان را دربردارد، از نخستین گام‌های هیدگر در راه چرخش فکری او نیز به حساب می‌آید. در آخر این بخش نیز به گونه‌ای مختصر، عدم در تفکر هیدگر متأخر مورد ملاحظه قرار گرفته است.
نگارنده در بخش سوم این رساله، به‌طور خلاصه به بررسی شباهت‌ها و سازگاری میان اندیشه‌های هیدگر و آیین بودای ماهایانا درباره‌ی مفهوم عدم پرداخته است، و نیز حوزه‌ای به نام بوم‌شناسی عمقی را که شاخه‌ای است از محیط‌زیست‌گرایی رادیکال مورد توجه قرار داده است. این حوزه متأثر از اندیشه‌های هیدگر و آیین بودا است و تفکر هیدگر مبنی بر آنکه بگذارید چیزها باشند را به عنوان شعار برای حفاظت از محیط زیست برگرفته است.
پ. روش تحقیق: این پژوهش به شیوۀ کتابخانه‌ای انجام گرفته است.
ت. یافته‌های تحقیق: بررسی مفهوم وجود و عدم نزد هیدگر متقدم و متأخر. رساله نشان می‌دهد که هیدگر چگونه با پرسش معنادار از وجود یا عدم، افقی را به روی ما می‌گشاید که با نظر به آن می‌توانیم با نگاهی نو به هستی خود، موجودات و به‌طور‌کلی زندگی بنگریم.
ث. نتیجه‌گیری و پیشنهادات: هیدگر در کتاب هستی و زمان عدم را در سایه‌ی پرسش معنادار از وجود مطرح می‌کند. کتاب هستی و زمان یک هستی‌شناسی بنیادین است و برای غلبه بر هستی‌شناسی سنتی که ناظر به موجودات است، از موجودات به هستی حرکت کرد و پرسش از وجود آنچنان که هست را مهمترین هدف و تکلیف خود قرار داد. وجود از دیدگاه هیدگر نه از سنخ موجودات است و نه حاصل جمع آن‌ها، بلکه بستری است که موجودات در آن قابل درک می‌شوند، در واقع هیدگر جویای وجودی است که چیستی نیست و به جهت عاری بودن از هرگونه تعین همان ناموجود محض یا عدم است. هیدگر در این کتاب بستر پژوهش خود را تحلیل اگزیستانسیال دازاین قرار می‌دهد، چراکه از منظر وی، دازاین به عنوان نیستی زمانمند جایی است که در آن هستی رخ می‌دهد، گشودگی است که حضور در آن روی می‌دهد. هر کدام از ویژگی‌های اگزیستانسیال دازاین معبری را به ساحت وجود می‌گشاید.
هیدگر در مابعدالطبیعه چیست؟ پرسش از عدم را هدف اصلی خود دانسته و در صدد پاسخ‌گویی به آن برآمده است. در تلقی هیدگر عدم نفی کامل کلیت موجودات است که نه از نظر شناخت‌شناسی بلکه در معنایی اگزیستانسیال و از رهگذر تجربه‌ی عدم از طریق حال بنیادین ترس‌آگاهی امکان‌پذیر است. دازاین و دیگر موجودات در این تجربه‌ی عدمی در گونه‌ای بی‌تفاوتی و بی‌معنایی سقوط می‌کنند که به معنای ناپدید شدن محض نیست بلکه موجودات بما هو موجودات درست در همین عقب‌نشینی رو به ما می‌کنند و حقیقت عدمی خود را در نیستی بنیادین وجود انسان فاش می‌سازند. هیدگر با طرح تجربه‌ی عدم به عنوان نفی کامل کلیت موجودات، خواهان استعلا و آزادی دازاین است از طریق رهایی از پریشانی در میان موجوداتی که دازاین را احاطه کرده و مانع آزادی بنیادین او هستند. انسان تنها با درک تجربه‌ی عدم از طربق ترس‌آگاهی است که ممتاز می‌گردد و حقیقت خود را به عنوان درایستادگی فراپیش عدم یا قیام ظهوری در ناپوشیدگی وجود درک می‌کند و در سایه این درک اصالت می‌یابد. به عبارتی دیگر حقیقت آن چیزی نیست که گفته می‌شود بلکه آن چیزی است که شنیده نمی‌شود و برای درک آن باید گوش بسپاریم به صدای خاموشی که رساتر از هر آوایی است.
هیدگر متأخر به جای تصور هستی و عدم از چشم‌انداز دازاین، تفکر درباره‌ی هستی را از خود هستی آغاز می‌کند.
پیشنهاد می‌شود درباره‌ی قرابت‌های اندیشه‌های هیدگر و آیین بودای ماهایانا درباره‌ی مفهوم عدم مطالعه‌ی بیشتر و دقیق‌تری صورت گیرد.
صحت اطلاعات مندرج در این فرم براساس محتوای پایان‌نامه و ضوابط مندرج در فرم را گواهی می‌نماییم.
رئیس کتابخانه: نام استاد راهنما: احمدعلی حیدری
سمت علمی: دانشیار
نام دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
تقدیم به مادر و پدر مهربانم و همسرم پارسا
سپاسگزاری
در ابتدا باید سپاسگزاری کنم از آقای دکتر احمدعلی حیدری، که از آموزش‌ها، راهنمایی‌ها و همراهی‌های ایشان بهره‌ی بسیار بردم و همچنین از جناب آقای دکتر رضا سلیمان حشمت که قسمت قابل توجهی از رساله‌ را مدیون راهنمایی‌های ایشان هستم. از جناب آقای دکتر علی‌اصغر مصلح که با وجود مشغله‌هایی که داشتند، لطف کردند و زحمت داوری رساله را به عهده گرفتند، بسیار سپاسگزار هستم. در ادامه باید از دوست بسیار عزیزم خانم سکینه محمدی بزرگ تشکر کنم که همراهی‌های ایشان بسیار برای من دلگرم‌کننده بود. همچنین ممنونم از حمایت صمیمانه‌ی مادر و پدر مهربانم و همراهی‌ها‌ی همسرم، پارسا تمدن‌فر، که همیشه با تمام وجود مشوق و حامی من بوده است.
به نام خدا
پیشگفتار
در آغاز این رساله، شایسته می‏دانم که اندکی از انگیزه و اشتیاق خود جهت انتخاب چنین مسیر پرفرازونشیبی برای آغازین رساله‏ی خود که به عنوان اولین گام من در راه حقیقت‏پژوهی است، سخنی بگویم. از زمانی‏که در آغازین سالهای نوجوانی، اندیشیدن را به ‏مثابه‏ی یگانه هدف خود در زندگی برگزیدم، دغدغه‏ی انتخاب مبدأیی برای آغاز این مسیر پایان‏ناپذیر همیشه با من همراه بوده‏ است، چراکه پراکندگی و تشویش افکار که تا حدی مقتضای دوران جوانی است مانع از آن می‏شد که در انتخاب سرچشمه‏ی تفکر خود، به نتیجه‏ای مطلوب برسم و در جایگاهی امن سکنی گزینم؛ به همین جهت، دقت در انتخاب موضوع رساله‏ام را فرصتی ارزشمند برای نزدیک شدن به هدف خود دانستم، همان‏طور که افلاطون نیز به شایستگی می‏گوید: "نخستین گام در هر کار

–273

وزارت علوم ,تحقیقات و فناوری
دانشگاه علوم و فنون مازندران
پایان نامه
مقطع کارشناسی ارشد
رشته: مهندسی صنایع- صنایع
عنوان / موضوع: مساله مکانیابی چند تسهیله با فواصل متعامد در حضور یک مانع خطی با حرکت احتمالی به صورت نرمالاستاد راهنما: دکتر ایرج مهدوی
استاد مشاور: مهندس صابر شیری پور
دانشجو: محمد گلی کریمی
فصل تابستان 1391
صفحه تقدیم و سپاسگذاری
سپاس و ستایش مر خدای را جل و جلاله که آثار قدرت او بر چهره روز روشن, تابان است و انوار حکمت او در دل شب تار, درفشان.آفریدگاری که خویشتن را به ما شناساند و درهای علم را بر ما گشود و عمری و فرصتی عطا فرمود تا بدان, بنده ضعیف خویش را در طریق علم و معرفت بیازماید.
به مصداق«من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق » بسی شایسته است از استاد فرهیخته و فرزانه جناب مهندس صابر شیری پور که با کرامتی چون خورشید , سرزمین دل را روشنی بخشیدند و گلشن سرای علم و دانش را با راهنمایی های کارساز و سازنده بارور ساختند, تقدیر و تشکر نمایم.
(و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه)
معلما مقامت ز عرش برتر باد همیشه توسن اندیشه ات مظفر باد
به نکته های دلاویز و گفته های بلند صحیفه های سخن از تو علم پرور باد
همچنین ار مادر و پدر عزیز, دلسوز و مهربانم که آرامش روحی و آسایش فکری فراهم نمودند تا با حمایت های همه جانبه در محیطی مطلوب , مراتب تحصیلی و نیز پایان نامه درسی را به نحو احسن به اتمام برسانم, سپاسگذاری نمایم.
شکر خدا که هر چه طلب کردم از خدا بر منتهای همت خود کامران شدم
چکیده
مسائل مکانیابی بر روی سطح, در حضور یک مانع خطی یا چند مانع, مساله ای می باشد که هم استقرار تسهیل جدید و هم تردد از میان این موانع, ممنوع می باشد. مسئله بررسی شده در این تحقیق, از نوع مکانیابی پیوسته با ظرفیت نامحدود می باشد. یعنی هدف یافتن مکان چند تسهیل نقطه ای در میان یک تعداد متناهی تسهیلات موجود با وزن معین, قطعی و دارای وزن غیر منفی می باشد.
در این تحقیق, مدل پیشنهادی ارائه شده یک مسئله میانه با فواصل متعامد می باشد, بطوری که در ناحیه پیوسته یک مانع خطی وجود دارد که در مسیر افقی حرکت خود, از توزیع احتمالی با تابع چگالی احتمال نرمال با پارامتر های معین و ثابت پیروی می کند.همچنین از عرض مانع در این تحقیق صرفه نظر شده است.
استقرار تسهیلات موجود در سیستم به گونه ای می باشد که امکان استقرار مولفه محور yها بر روی مسیر مانع خطی وجود ندارد و به صورت مشابه امکان استقرار تسهیلات جدید بر روی مسیر مانع خطی امکان پذیر نمی باشد.
همچنین تعریفی از فاصله بین دو نقطه در حضور مانع ارائه شده و برای مسئله مورد بحث با توزیع نرمال, فاصله بین دو نقطه مفروض را فرموله نمودیم. با توجه به پیچیده بودن مسئله مدل بدست آمده, از الگوریتم فراابتکاری ژنتیک در این مسئله استفاده شده و نتایج این روش با روش دقیق مقایسه گشته است.
فهرست رئوس مطالب
فصل اول- مقدمه و کلیات تحقیق
مقدمه ............................................................................................................................... 10
کلیات تحقیق و ساختار پایان نامه .....................................................................................13
فصل دوم- ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه ............................................................................................................................... 15
ادبیات موضوعی ...............................................................................................................16
پیشینه تحقیقات انجام شده ..............................................................................................17
2-3-1 روند تحقیقات انجام شده ................................................................................................21
فصل سوم- روش تحقیق
مقدمه ........................................................................................................................... 25
فواصل در مسائل برنامه ریزی تسهیلات ..................................................................... 26
فاصله خط مستقیم یا اقلیدسی ..................................................................................... 26
فاصله مجذور خط مستقیم یا اقلیدسی ........................................................................ 27
فاصله منهتن یا متعامد ................................................................................................. 28
فاصله چبیشف ........................................................................................................... 29
کوتاهترین مسیر ......................................................................................................... 30
مسائل مکانیابی میانه با انواع فاصله ........................................................................... 31
فرآیند تحقیق ............................................................................................................. 34
تعریف ساده ای از مساله .......................................................................................... 34
وضعیت دو نقطه نسبت به هم در حضور مانع ......................................................... 35
کوتاهترین فاصله بین دو نقطه در حضور مانع ......................................................... 38
مانع به صورت ثابت ......................................................................................... 38
مانع به صورت متحرک ..................................................................................... 40
فصل چهارم- محاسبات و یافته های تحقیق
مقدمه .................................................................................................................... 44
محاسبه امید فاصله بین دو نقطه در حالت shadow ........................................... 45
محاسبه امید فاصله بین دو نقطه در حضور مانع احتمالی در حالت کلی ............. 48
متغییر های واسط ................................................................................................. 51
مدل ریاضی مسئله ............................................................................................... 54
محدوده امید فاصله بین دو نقطه در مدل ............................................................ 55
وارد نمودن انتگرال به لینگو ............................................................................... 57
الگوریتم ژنتیک ................................................................................................... 59
تعریف الگوریتم ژنتیک ................................................................................ 59
مزایا و برتریهای الگوریتم ژنتیک ................................................................. 61
معایب الگوریتم ژنتیک ................................................................................ 64
گذری بر ژنتیک طبیعی ................................................................................ 65
واژگان الگوریتم ژنتیک ................................................................................ 70
ساختار کلی الگوریتم ژنتیک ........................................................................ 71
کروموزوم ..................................................................................................... 73
ایجاد جمعیت اولیه ....................................................................................... 75
اعمال ژنتیک ................................................................................................. 76
عملگر جهشی ....................................................................................... 77
عملگر تقاطعی .......................................................................................79
انتخاب چرخه رولت ................................................................................... 81
استراتژی برخورد با محدودیت ها .............................................................. 82
مثال ................................................................................................................. 83
فصل پنجم- نتیجه گیری و پیشنهادات
نتیجه گیری ....................................................................................................... 87
پیشنهادات آتی .................................................................................................. 88
پیوست – فهرست منابع و مواخذ .................................................................................. 89
چکیده انگلیسی .............................................................................................................. 91
فهرست جداول
جدول 1-1 روند تحقیقات علمی و مقالات انجام شده در زمینه مکانیابی در حضور مانع .......21
جدول 4-1 مختصات تسهیلات موجود ................................................................... 83
جدول 4-2 وزن بین تسهیلات موجود با جدید ........................................................83
جدول 3-4 وزن بین تسهیلات جدید با جدید .........................................................83
جدول 4-4 داده های مانع خطی ............................................................................. 83
جدول 4-5 مقایسه نتایج الگوریتم ژنتیک ............................................................... 84
جدول 4-6 نتیجه حل مثال ..................................................................................... 84
فهرست تصاویر و نمودارها
شکل 3-1 فاصله اقلیدسی در صفحه .........................................................................26
شکل 3-2 مسیر های مختلف متعامد بین x و xi .................................................... 29
شکل 3-3 وضعیت های مختلف دو نقطه نسبت به هم در حضور مانع خطی .........36
شکل 3-4 فاصله بین دو نقطه در حالت shadow ................................................... 39
شکل 3-5 تابع فاصله در حضور مانع خطی در حالت xj > xi ............................... 42
شکل 3-6 تابع فاصله در حضور مانع خطی در حالت xj < xi ............................... 42
شکل 4-1 دو نقطه در حالت shadow ..................................................................... 47
شکل 4-2 مدل تئوری داروین ................................................................................. 71
شکل 4-3 ساختار کروموزوم ................................................................................... 76
شکل 4-4 عملگر Mutation ......................................................................................81
شکل 4-5 عملگر Crossover

–273

وزارت علوم ,تحقیقات و فناوری
دانشگاه علوم و فنون مازندران
پایان نامه
مقطع کارشناسی ارشد
رشته: مهندسی صنایع- صنایع
عنوان / موضوع: مساله مکانیابی چند تسهیله با فواصل متعامد در حضور یک مانع خطی با حرکت احتمالی به صورت نرمالاستاد راهنما: دکتر ایرج مهدوی
استاد مشاور: مهندس صابر شیری پور
دانشجو: محمد گلی کریمی
فصل تابستان 1391
صفحه تقدیم و سپاسگذاری
سپاس و ستایش مر خدای را جل و جلاله که آثار قدرت او بر چهره روز روشن, تابان است و انوار حکمت او در دل شب تار, درفشان.آفریدگاری که خویشتن را به ما شناساند و درهای علم را بر ما گشود و عمری و فرصتی عطا فرمود تا بدان, بنده ضعیف خویش را در طریق علم و معرفت بیازماید.
به مصداق«من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق » بسی شایسته است از استاد فرهیخته و فرزانه جناب مهندس صابر شیری پور که با کرامتی چون خورشید , سرزمین دل را روشنی بخشیدند و گلشن سرای علم و دانش را با راهنمایی های کارساز و سازنده بارور ساختند, تقدیر و تشکر نمایم.
(و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه)
معلما مقامت ز عرش برتر باد همیشه توسن اندیشه ات مظفر باد
به نکته های دلاویز و گفته های بلند صحیفه های سخن از تو علم پرور باد
همچنین ار مادر و پدر عزیز, دلسوز و مهربانم که آرامش روحی و آسایش فکری فراهم نمودند تا با حمایت های همه جانبه در محیطی مطلوب , مراتب تحصیلی و نیز پایان نامه درسی را به نحو احسن به اتمام برسانم, سپاسگذاری نمایم.
شکر خدا که هر چه طلب کردم از خدا بر منتهای همت خود کامران شدم
چکیده
مسائل مکانیابی بر روی سطح, در حضور یک مانع خطی یا چند مانع, مساله ای می باشد که هم استقرار تسهیل جدید و هم تردد از میان این موانع, ممنوع می باشد. مسئله بررسی شده در این تحقیق, از نوع مکانیابی پیوسته با ظرفیت نامحدود می باشد. یعنی هدف یافتن مکان چند تسهیل نقطه ای در میان یک تعداد متناهی تسهیلات موجود با وزن معین, قطعی و دارای وزن غیر منفی می باشد.
در این تحقیق, مدل پیشنهادی ارائه شده یک مسئله میانه با فواصل متعامد می باشد, بطوری که در ناحیه پیوسته یک مانع خطی وجود دارد که در مسیر افقی حرکت خود, از توزیع احتمالی با تابع چگالی احتمال نرمال با پارامتر های معین و ثابت پیروی می کند.همچنین از عرض مانع در این تحقیق صرفه نظر شده است.
استقرار تسهیلات موجود در سیستم به گونه ای می باشد که امکان استقرار مولفه محور yها بر روی مسیر مانع خطی وجود ندارد و به صورت مشابه امکان استقرار تسهیلات جدید بر روی مسیر مانع خطی امکان پذیر نمی باشد.
همچنین تعریفی از فاصله بین دو نقطه در حضور مانع ارائه شده و برای مسئله مورد بحث با توزیع نرمال, فاصله بین دو نقطه مفروض را فرموله نمودیم. با توجه به پیچیده بودن مسئله مدل بدست آمده, از الگوریتم فراابتکاری ژنتیک در این مسئله استفاده شده و نتایج این روش با روش دقیق مقایسه گشته است.
فهرست رئوس مطالب
فصل اول- مقدمه و کلیات تحقیق
مقدمه ............................................................................................................................... 10
کلیات تحقیق و ساختار پایان نامه .....................................................................................13
فصل دوم- ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه ............................................................................................................................... 15
ادبیات موضوعی ...............................................................................................................16
پیشینه تحقیقات انجام شده ..............................................................................................17
2-3-1 روند تحقیقات انجام شده ................................................................................................21
فصل سوم- روش تحقیق
مقدمه ........................................................................................................................... 25
فواصل در مسائل برنامه ریزی تسهیلات ..................................................................... 26
فاصله خط مستقیم یا اقلیدسی ..................................................................................... 26
فاصله مجذور خط مستقیم یا اقلیدسی ........................................................................ 27
فاصله منهتن یا متعامد ................................................................................................. 28
فاصله چبیشف ........................................................................................................... 29
کوتاهترین مسیر ......................................................................................................... 30
مسائل مکانیابی میانه با انواع فاصله ........................................................................... 31
فرآیند تحقیق ............................................................................................................. 34
تعریف ساده ای از مساله .......................................................................................... 34
وضعیت دو نقطه نسبت به هم در حضور مانع ......................................................... 35
کوتاهترین فاصله بین دو نقطه در حضور مانع ......................................................... 38
مانع به صورت ثابت ......................................................................................... 38
مانع به صورت متحرک ..................................................................................... 40
فصل چهارم- محاسبات و یافته های تحقیق
مقدمه .................................................................................................................... 44
محاسبه امید فاصله بین دو نقطه در حالت shadow ........................................... 45
محاسبه امید فاصله بین دو نقطه در حضور مانع احتمالی در حالت کلی ............. 48
متغییر های واسط ................................................................................................. 51
مدل ریاضی مسئله ............................................................................................... 54
محدوده امید فاصله بین دو نقطه در مدل ............................................................ 55
وارد نمودن انتگرال به لینگو ............................................................................... 57
الگوریتم ژنتیک ................................................................................................... 59
تعریف الگوریتم ژنتیک ................................................................................ 59
مزایا و برتریهای الگوریتم ژنتیک ................................................................. 61
معایب الگوریتم ژنتیک ................................................................................ 64
گذری بر ژنتیک طبیعی ................................................................................ 65
واژگان الگوریتم ژنتیک ................................................................................ 70
ساختار کلی الگوریتم ژنتیک ........................................................................ 71
کروموزوم ..................................................................................................... 73
ایجاد جمعیت اولیه ....................................................................................... 75
اعمال ژنتیک ................................................................................................. 76
عملگر جهشی ....................................................................................... 77
عملگر تقاطعی .......................................................................................79
انتخاب چرخه رولت ................................................................................... 81
استراتژی برخورد با محدودیت ها .............................................................. 82
مثال ................................................................................................................. 83
فصل پنجم- نتیجه گیری و پیشنهادات
نتیجه گیری ....................................................................................................... 87
پیشنهادات آتی .................................................................................................. 88
پیوست – فهرست منابع و مواخذ .................................................................................. 89
چکیده انگلیسی .............................................................................................................. 91
فهرست جداول
جدول 1-1 روند تحقیقات علمی و مقالات انجام شده در زمینه مکانیابی در حضور مانع .......21
جدول 4-1 مختصات تسهیلات موجود ................................................................... 83
جدول 4-2 وزن بین تسهیلات موجود با جدید ........................................................83
جدول 3-4 وزن بین تسهیلات جدید با جدید .........................................................83
جدول 4-4 داده های مانع خطی ............................................................................. 83
جدول 4-5 مقایسه نتایج الگوریتم ژنتیک ............................................................... 84
جدول 4-6 نتیجه حل مثال ..................................................................................... 84
فهرست تصاویر و نمودارها
شکل 3-1 فاصله اقلیدسی در صفحه .........................................................................26
شکل 3-2 مسیر های مختلف متعامد بین x و xi .................................................... 29
شکل 3-3 وضعیت های مختلف دو نقطه نسبت به هم در حضور مانع خطی .........36
شکل 3-4 فاصله بین دو نقطه در حالت shadow ................................................... 39
شکل 3-5 تابع فاصله در حضور مانع خطی در حالت xj > xi ............................... 42
شکل 3-6 تابع فاصله در حضور مانع خطی در حالت xj < xi ............................... 42
شکل 4-1 دو نقطه در حالت shadow ..................................................................... 47
شکل 4-2 مدل تئوری داروین ................................................................................. 71
شکل 4-3 ساختار کروموزوم ................................................................................... 76
شکل 4-4 عملگر Mutation ......................................................................................81
شکل 4-5 عملگر Crossover

–271

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري
دانشگاه علوم و فنون مازندران
پايان نامه
مقطع كارشناسي ارشد
رشته:
مهندسي صنايع – مهندسي صنايع
عنوان:
مدل برنامهريزي رياضي جديد براي مسأله زمانبندي کارگاه باز چند هدفه با در نظر گرفتن نگهداري و تعميرات دورهاي
استاد راهنما:
پروفسور رضا توكلي مقدم
استاد مشاور:
دكتر بهمن نادري
دانشجو:
ابوالفضل شجاعي برجويي
تير 1391
تقديم به
مردان بيادعايي كه رفتند تا ما باشيم ...
چكيده
در اين تحقيق يك مدل برنامهريزي رياضي دو هدفهء خطي آميخته براي مسأله زمانبندي كارگاه باز با در نظر گرفتن نگهداري و تعميرات دورهاي ارائه ميشود. فعاليت نگهداري و تعميرات در زمانهاي از پيش تعيين شدهاي روي ماشينآلات توليدي صورت ميگيرد كه موجب توقف آنها ميگردد. اين توقفات در زمانهاي مختلفي روي ماشينآلات اتفاق ميافتد و طول مدت آن براي ماشينهاي مختلف متفاوت است. از ديگر موارد درنظرگرفته شده در مدل مذكور زمانهاي حمل و نقل و جابجايي بين ماشينها است. زمان جابجايي در يك مسيرِ ثابت از كالايي به كالاي ديگر متفاوت است. همچنين ماتريس حمل و نقل كارها بين ايستگاههاي كاري مختلف نامتقارن درنظر گرفته شدهاست. "طولانيترين زمان تكميل كارها" و "مجموع تأخيرهاي بوجود آمده" بعنوان توابع هدفِ همزمان كمينه ميشوند. پس از بررسي پيچيدگي مدل برنامهريزي رياضي ارائه شده، الگوريتمهاي فرا ابتكاري شامل الگوريتم ژنتيك موازي چند هدفه و الگوريتم شبيهسازي تبريد موازي چند هدفه جهت حل مسائل با ابعاد بزرگ طراحي ميشوند. جهت ارزيابي عملكرد مدل رياضي و الگوريتمهاي طراحي شده مسألههايي با ابعاد كوچك و بزرگ بصورت تصادفي توليد ميشوند. همچنين روش طراحي آزمايشات تاگوچي جهت تنظيم پارامترهاي الگوريتمها و پايا نمودن آنها بكار گرفته ميشود.
كلمات كليدي : برنامهريزي رياضي، مسأله زمانبندي کارگاه باز، بهينهسازي چند هدفه، نگهداري و تعميرات دورهاي، الگوريتمهاي فرا ابتکاري، طراحي آزمايشات تاگوچي.
تقدير و تشكر
بر خود لازم ميدانم از تمام عزيزاني كه بنحوي مرا در تكميل اين پاياننامه ياري دادند قدرداني نمايم. بويژه، از استاد ارجمند جناب آقاي پروفسور رضا توكلي مقدم به جهت صبر و شكيباييِ شايان ذكر و نيز بيان نكات راهگشا كمال تقدير و تشكر را دارم. همچنين، از جناب آقاي دكتر بهمن نادري به سبب ارائهء راهنماييهاي كليدي سپاسگزارم. بعلاوه، مراتب پوزش خود را از تمام كساني كه در طول تهيهء اين پاياننامه موجبات آزردگي خاطرشان فراهم شد، ابراز ميدارم.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1- فصل اول: معرفي و كليات تحقيق 1
1-1- مقدمه 2
1-2- تعاريف زمانبندي 3
1-2-1- نمادها 3
1-2-2- محيط ماشينها و نوع كارگاه 4
1-2-3- مشخصههاي كاري و محدوديتهاي زمانبندي 5
1-2-4- معيارهاي بهينهسازي 7
1-3- نظريهء زمانبندي 9
1-4- برنامهريزي رياضي 9
1-5- زمانبندي چند هدفه 9
1-6- الگوريتمهاي فرا ابتكاري در بهينهسازي 11
1-6-1- الگوريتم ژنتيك 11
1-6-2- الگوريتم شبيهسازي تبريد 12
1-7- طراحي آزمايشات 12
1-8- مسألهء زمانبندي كارگاه باز 13
2- فصل دوم: مرور ادبيات 15
2-1- مقدمه 16
2-2- معيارهاي اندازهگيري و تابع هدف 16
2-3- مجاز نبودن بريدگي كارها 18
2-4- نگهداري و تعميرات دورهاي و محدوديت عدم دسترسي ماشينها 18
2-5- زمانهاي حمل و نقل 19
2-6- زمانهاي آمادهسازي و جداسازي 20
2-7- روشهاي حل 20
2-8- طراحي آزمايشات 22
3- فصل سوم: طرح مسأله و ارائه روشهاي حل 24
3-1- مقدمه 25
3-2- فرمولبندي مسأله 25
3-2-1- فرضهاي مسأله 25
3-2-2- نماد گذاري 26
3-2-2-1- انديسها 26
3-2-2-2- پارامترها 26
3-2-2-3- متغيرهاي تصميم 26
3-2-3- مدل برنامهريزي خطي مختلط 26
3-2-4- يك مثال 28
3-2-5- تحليل مدل 29
3-3- الگوريتمهاي فرا ابتكاري 30
3-3-1- الگوريتم ژنتيك 30
3-3-1-1- نمايش كروموزوم 30
3-3-1-2- جمعيت اوليه 30
3-3-1-3- تابع هدف 31
3-3-1-4- تابع برازندگي 31
3-3-1-5- انتخاب 31
3-3-1-6- تقاطع 31
3-3-1-7- جهش 33
3-3-1-8- معيار توقف 33
3-3-1-9- الگوريتم ژنتيك اوليه 33
3-3-1-10- الگوريتم ژنتيك موازي چند هدفه 34
3-3-2- الگوريتم شبيهسازي تبريد 35
3-3-2-1- الگوريتم شبيهسازي تبريد اوليه 35
3-3-2-2- الگوريتم شبيهسازي تبريد موازي چند هدفه 37
4- فصل چهارم: طراحي آزمايشات و ارزيابي محاسباتي 38
4-1- مقدمه 39
4-2- طراحي آزمايشات تاگوچي 39
4-2-1- توليد دادهها 40
4-2-2- تنظيم پارامترهاي الگوريتم MOPGA 40
4-2-3- تنظيم پارامترهاي الگوريتم MOPSA 42
4-3- ارزيابي محاسباتي 43
5- فصل پنجم: جمعبندي و مطالعات آتي 45
5-1- جمعبندي 46
5-2- مطالعات آتي 46
مراجع 48
فهرست جداول
عنوان صفحه
1-1- مقادير پارامتر α5
1-2- مقادير پارامتر β 7
1-3- مقادير پارامتر γ8
3-1- تعداد متغيرها 29
3-2- تعداد محدوديتها 29
3-3- تعداد متغيرها و محدوديتها مطابق با مدل MOMILP29
4-1 فاكتورهاي الگوريتم MOPGA و سطوح آنها 41
4-2- آزمايشات مربوط به آرايهء L9 در الگوريتم MOPGA 41
4-3- جدول تحليل واريانس كسر S/N مربوط به فاكتورهاي الگوريتم MOPGA 42
4-4- فاكتورهاي الگوريتم MOPSA و سطوح آنها 42
4-5- آزمايشات مربوط به آرايهء L4 در الگوريتم MOPSA 42
4-6- جدول تحليل واريانس كسر S/N مربوط به فاكتورهاي الگوريتم MOPSA 43
4-7- عملكرد مدل MOMILP و الگوريتمهاي GA و SA اوليه در برخورد با مسألههاي با ابعاد كوچك 44
4-8- ميانگين RPD براي الگوريتمهاي MOPGA و MOPSA در حل مسألههاي با ابعاد بزرگ 44
فهرست شكلها
عنوان صفحه
1-1- رابطهء جايگزيني بين دو هدف γ1 و γ210
3-1- توالي كارها روي يك ماشين j 25
3-2- نمودار گانت مربوط به حل بهينهء مثال 28
3-3- نحوهء تقسيمبندي جمعيت و عملكرد موازي زير-جمعيتها 34
3-4- جستجوي همسايگي الگوريتم شبيهسازي تبريد 36
3-5- قدمهاي الگوريتم شبيهسازي تبريد اوليه 36
4-1- نمودار كسر S/N مربوط به RPD در فاكتورهاي الگوريتم MOPGA 41
4-2- نمودار كسر S/N مربوط به RPD در فاكتورهاي الگوريتم MOPSA 43
فصل اول
معرفي و كليات تحقيق
مقدمه
از مهمترين شرطهاي ارتقاي وضعيت فعلي در هر سازمان ميتوان به استفادهء مناسب از سرمايهها و جلوگيري از هدر رفت آنها اشاره كرد. منظور از " استفادهء مناسب " در اينجا مفهومِ واژهء كارايي يعني سرعت عمل در استفاده از ظرفيت است كه بدون داشتن برنامهء از پيش تعيين شده ممكن نيست. افزون بر آن، هرچه دقت در برنامه بيشتر و مطالعه مكفيتر باشد سرعت عمل بيشتر شده و توان رقابتي بالاتر ميرود. وقتي صحبت از سرمايههاي يك سازمان به ميان ميآيد ممكن است ذهنها به سمت سرمايههاي فيزيكي مثل ماشينآلات و دستگاههاي گرانقيمت منحرف شود. حال آنكه، مفهوم مورد انتظار ما بطور خاص "زمان" است. استفادهء مناسب از زمان بعنوان يك سرمايه و جلوگيري از هدر رفت آن از جمله ابزارهاي مهم مديرانِ سازمانها در عرصههاي رقابتي است. زمان را ميتوان منبعي دانست كه بايد بطور صحيح تقسيمبندي و مديريت شده و با برنامهء خاص به فعاليتها تخصيص داده شود و اين همان چيزيست كه به آن زمانبندي اطلاق ميشود.
زمانبندي شامل تخصيص منابع محدود به فعاليتهاست با هدف بهينهسازي يك يا چند معيار اندازهگيري [1]. از طرفي، ماهيت برخي منابع همچون ماشينآلات و نيروي انساني بگونهاي است كه قادر به انجام همزمان بيش از يك فعاليت نيستند. بنابراين، تعريف ديگري براي زمانبندي به اين شرح ارائه ميشود: زمانبندي، يافتن توالي مناسب انجام فعاليتها توسط ماشينها و يا نيروي انساني است بنحوي كه يك يا چند معيار اندازهگيري بهينه شوند. براي تحليل سيستم زمانبنديِ توليدِ جاري و يافتن راههاي بهبود آن، آگاهي از روشهاي زمانبندي توليد بسيار مهم است. دو مسألهء كليدي در زمانبنديِ توليد اولويت و ظرفيت هستند [2]. بعبارت ديگر، "چه كاري بايد ابتدا انجام شود؟" و "چه كسي بايد آن را انجام دهد؟" وايت [2] زمانبندي را اينگونه تعريف ميكند: "تعيين زمان براي انجام يك فعاليت". او همچنين، در يك شركت توليدي زمانبنديِ تفصيلي در سطح يك كارگاه را درنظر ميگيرد. يعني، زمانبندي كه در آن زمان شروع و پايان هر عمليات معلوم است. كوكس و همكاران [3] زمانبندي تفصيلي را اينگونه تعريف ميكنند: "تخصيص واقعي زمان شروع و يا پايان فعاليتها يا گروهي از فعاليتها بنحوي كه سفارش توليد در موعد مقرر تكميل شود." آنها همچنين از زمانبندي عمليات، زمانبندي سفارش و زمانبندي كارگاه بطور معادل ياد ميكنند.
تعابير متنوعي از تعريفهاي ارائه شده براي زمانبندي در محيط هاي مختلف قابل تصور است. بعنوان مثال، منابع ميتوانند ماشينها در يك كارگاه، پردازنده و حافظه در يك سيستم كامپيوتري، باندهاي فرود در يك فرودگاه، تعميركاران در يك تعميرگاه خودرو و غيره باشند. همچنين، فعاليتها ميتوانند شامل عمليات مختلف در يك فرآيند ساخت، اجراي يك برنامهء كامپيوتري، نشستن و برخاستن هواپيماها در فرودگاه، تعمير خودروهاي تعميرگاه و مواردي از اين دست باشند.
مطالعه بر روي زمانبندي به دههء 1950 برميگردد كه محققان در پژوهش عملياتي، مهندسي صنايع و مديريت با مسألهء اداره كردن فعاليتهاي مختلفي كه در يك كارگاه رخ ميدادند مواجه

–271

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري
دانشگاه علوم و فنون مازندران
پايان نامه
مقطع كارشناسي ارشد
رشته:
مهندسي صنايع – مهندسي صنايع
عنوان:
مدل برنامهريزي رياضي جديد براي مسأله زمانبندي کارگاه باز چند هدفه با در نظر گرفتن نگهداري و تعميرات دورهاي
استاد راهنما:
پروفسور رضا توكلي مقدم
استاد مشاور:
دكتر بهمن نادري
دانشجو:
ابوالفضل شجاعي برجويي
تير 1391
تقديم به
مردان بيادعايي كه رفتند تا ما باشيم ...
چكيده
در اين تحقيق يك مدل برنامهريزي رياضي دو هدفهء خطي آميخته براي مسأله زمانبندي كارگاه باز با در نظر گرفتن نگهداري و تعميرات دورهاي ارائه ميشود. فعاليت نگهداري و تعميرات در زمانهاي از پيش تعيين شدهاي روي ماشينآلات توليدي صورت ميگيرد كه موجب توقف آنها ميگردد. اين توقفات در زمانهاي مختلفي روي ماشينآلات اتفاق ميافتد و طول مدت آن براي ماشينهاي مختلف متفاوت است. از ديگر موارد درنظرگرفته شده در مدل مذكور زمانهاي حمل و نقل و جابجايي بين ماشينها است. زمان جابجايي در يك مسيرِ ثابت از كالايي به كالاي ديگر متفاوت است. همچنين ماتريس حمل و نقل كارها بين ايستگاههاي كاري مختلف نامتقارن درنظر گرفته شدهاست. "طولانيترين زمان تكميل كارها" و "مجموع تأخيرهاي بوجود آمده" بعنوان توابع هدفِ همزمان كمينه ميشوند. پس از بررسي پيچيدگي مدل برنامهريزي رياضي ارائه شده، الگوريتمهاي فرا ابتكاري شامل الگوريتم ژنتيك موازي چند هدفه و الگوريتم شبيهسازي تبريد موازي چند هدفه جهت حل مسائل با ابعاد بزرگ طراحي ميشوند. جهت ارزيابي عملكرد مدل رياضي و الگوريتمهاي طراحي شده مسألههايي با ابعاد كوچك و بزرگ بصورت تصادفي توليد ميشوند. همچنين روش طراحي آزمايشات تاگوچي جهت تنظيم پارامترهاي الگوريتمها و پايا نمودن آنها بكار گرفته ميشود.
كلمات كليدي : برنامهريزي رياضي، مسأله زمانبندي کارگاه باز، بهينهسازي چند هدفه، نگهداري و تعميرات دورهاي، الگوريتمهاي فرا ابتکاري، طراحي آزمايشات تاگوچي.
تقدير و تشكر
بر خود لازم ميدانم از تمام عزيزاني كه بنحوي مرا در تكميل اين پاياننامه ياري دادند قدرداني نمايم. بويژه، از استاد ارجمند جناب آقاي پروفسور رضا توكلي مقدم به جهت صبر و شكيباييِ شايان ذكر و نيز بيان نكات راهگشا كمال تقدير و تشكر را دارم. همچنين، از جناب آقاي دكتر بهمن نادري به سبب ارائهء راهنماييهاي كليدي سپاسگزارم. بعلاوه، مراتب پوزش خود را از تمام كساني كه در طول تهيهء اين پاياننامه موجبات آزردگي خاطرشان فراهم شد، ابراز ميدارم.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1- فصل اول: معرفي و كليات تحقيق 1
1-1- مقدمه 2
1-2- تعاريف زمانبندي 3
1-2-1- نمادها 3
1-2-2- محيط ماشينها و نوع كارگاه 4
1-2-3- مشخصههاي كاري و محدوديتهاي زمانبندي 5
1-2-4- معيارهاي بهينهسازي 7
1-3- نظريهء زمانبندي 9
1-4- برنامهريزي رياضي 9
1-5- زمانبندي چند هدفه 9
1-6- الگوريتمهاي فرا ابتكاري در بهينهسازي 11
1-6-1- الگوريتم ژنتيك 11
1-6-2- الگوريتم شبيهسازي تبريد 12
1-7- طراحي آزمايشات 12
1-8- مسألهء زمانبندي كارگاه باز 13
2- فصل دوم: مرور ادبيات 15
2-1- مقدمه 16
2-2- معيارهاي اندازهگيري و تابع هدف 16
2-3- مجاز نبودن بريدگي كارها 18
2-4- نگهداري و تعميرات دورهاي و محدوديت عدم دسترسي ماشينها 18
2-5- زمانهاي حمل و نقل 19
2-6- زمانهاي آمادهسازي و جداسازي 20
2-7- روشهاي حل 20
2-8- طراحي آزمايشات 22
3- فصل سوم: طرح مسأله و ارائه روشهاي حل 24
3-1- مقدمه 25
3-2- فرمولبندي مسأله 25
3-2-1- فرضهاي مسأله 25
3-2-2- نماد گذاري 26
3-2-2-1- انديسها 26
3-2-2-2- پارامترها 26
3-2-2-3- متغيرهاي تصميم 26
3-2-3- مدل برنامهريزي خطي مختلط 26
3-2-4- يك مثال 28
3-2-5- تحليل مدل 29
3-3- الگوريتمهاي فرا ابتكاري 30
3-3-1- الگوريتم ژنتيك 30
3-3-1-1- نمايش كروموزوم 30
3-3-1-2- جمعيت اوليه 30
3-3-1-3- تابع هدف 31
3-3-1-4- تابع برازندگي 31
3-3-1-5- انتخاب 31
3-3-1-6- تقاطع 31
3-3-1-7- جهش 33
3-3-1-8- معيار توقف 33
3-3-1-9- الگوريتم ژنتيك اوليه 33
3-3-1-10- الگوريتم ژنتيك موازي چند هدفه 34
3-3-2- الگوريتم شبيهسازي تبريد 35
3-3-2-1- الگوريتم شبيهسازي تبريد اوليه 35
3-3-2-2- الگوريتم شبيهسازي تبريد موازي چند هدفه 37
4- فصل چهارم: طراحي آزمايشات و ارزيابي محاسباتي 38
4-1- مقدمه 39
4-2- طراحي آزمايشات تاگوچي 39
4-2-1- توليد دادهها 40
4-2-2- تنظيم پارامترهاي الگوريتم MOPGA 40
4-2-3- تنظيم پارامترهاي الگوريتم MOPSA 42
4-3- ارزيابي محاسباتي 43
5- فصل پنجم: جمعبندي و مطالعات آتي 45
5-1- جمعبندي 46
5-2- مطالعات آتي 46
مراجع 48
فهرست جداول
عنوان صفحه
1-1- مقادير پارامتر α5
1-2- مقادير پارامتر β 7
1-3- مقادير پارامتر γ8
3-1- تعداد متغيرها 29
3-2- تعداد محدوديتها 29
3-3- تعداد متغيرها و محدوديتها مطابق با مدل MOMILP29
4-1 فاكتورهاي الگوريتم MOPGA و سطوح آنها 41
4-2- آزمايشات مربوط به آرايهء L9 در الگوريتم MOPGA 41
4-3- جدول تحليل واريانس كسر S/N مربوط به فاكتورهاي الگوريتم MOPGA 42
4-4- فاكتورهاي الگوريتم MOPSA و سطوح آنها 42
4-5- آزمايشات مربوط به آرايهء L4 در الگوريتم MOPSA 42
4-6- جدول تحليل واريانس كسر S/N مربوط به فاكتورهاي الگوريتم MOPSA 43
4-7- عملكرد مدل MOMILP و الگوريتمهاي GA و SA اوليه در برخورد با مسألههاي با ابعاد كوچك 44
4-8- ميانگين RPD براي الگوريتمهاي MOPGA و MOPSA در حل مسألههاي با ابعاد بزرگ 44
فهرست شكلها
عنوان صفحه
1-1- رابطهء جايگزيني بين دو هدف γ1 و γ210
3-1- توالي كارها روي يك ماشين j 25
3-2- نمودار گانت مربوط به حل بهينهء مثال 28
3-3- نحوهء تقسيمبندي جمعيت و عملكرد موازي زير-جمعيتها 34
3-4- جستجوي همسايگي الگوريتم شبيهسازي تبريد 36
3-5- قدمهاي الگوريتم شبيهسازي تبريد اوليه 36
4-1- نمودار كسر S/N مربوط به RPD در فاكتورهاي الگوريتم MOPGA 41
4-2- نمودار كسر S/N مربوط به RPD در فاكتورهاي الگوريتم MOPSA 43
فصل اول
معرفي و كليات تحقيق
مقدمه
از مهمترين شرطهاي ارتقاي وضعيت فعلي در هر سازمان ميتوان به استفادهء مناسب از سرمايهها و جلوگيري از هدر رفت آنها اشاره كرد. منظور از " استفادهء مناسب " در اينجا مفهومِ واژهء كارايي يعني سرعت عمل در استفاده از ظرفيت است كه بدون داشتن برنامهء از پيش تعيين شده ممكن نيست. افزون بر آن، هرچه دقت در برنامه بيشتر و مطالعه مكفيتر باشد سرعت عمل بيشتر شده و توان رقابتي بالاتر ميرود. وقتي صحبت از سرمايههاي يك سازمان به ميان ميآيد ممكن است ذهنها به سمت سرمايههاي فيزيكي مثل ماشينآلات و دستگاههاي گرانقيمت منحرف شود. حال آنكه، مفهوم مورد انتظار ما بطور خاص "زمان" است. استفادهء مناسب از زمان بعنوان يك سرمايه و جلوگيري از هدر رفت آن از جمله ابزارهاي مهم مديرانِ سازمانها در عرصههاي رقابتي است. زمان را ميتوان منبعي دانست كه بايد بطور صحيح تقسيمبندي و مديريت شده و با برنامهء خاص به فعاليتها تخصيص داده شود و اين همان چيزيست كه به آن زمانبندي اطلاق ميشود.
زمانبندي شامل تخصيص منابع محدود به فعاليتهاست با هدف بهينهسازي يك يا چند معيار اندازهگيري [1]. از طرفي، ماهيت برخي منابع همچون ماشينآلات و نيروي انساني بگونهاي است كه قادر به انجام همزمان بيش از يك فعاليت نيستند. بنابراين، تعريف ديگري براي زمانبندي به اين شرح ارائه ميشود: زمانبندي، يافتن توالي مناسب انجام فعاليتها توسط ماشينها و يا نيروي انساني است بنحوي كه يك يا چند معيار اندازهگيري بهينه شوند. براي تحليل سيستم زمانبنديِ توليدِ جاري و يافتن راههاي بهبود آن، آگاهي از روشهاي زمانبندي توليد بسيار مهم است. دو مسألهء كليدي در زمانبنديِ توليد اولويت و ظرفيت هستند [2]. بعبارت ديگر، "چه كاري بايد ابتدا انجام شود؟" و "چه كسي بايد آن را انجام دهد؟" وايت [2] زمانبندي را اينگونه تعريف ميكند: "تعيين زمان براي انجام يك فعاليت". او همچنين، در يك شركت توليدي زمانبنديِ تفصيلي در سطح يك كارگاه را درنظر ميگيرد. يعني، زمانبندي كه در آن زمان شروع و پايان هر عمليات معلوم است. كوكس و همكاران [3] زمانبندي تفصيلي را اينگونه تعريف ميكنند: "تخصيص واقعي زمان شروع و يا پايان فعاليتها يا گروهي از فعاليتها بنحوي كه سفارش توليد در موعد مقرر تكميل شود." آنها همچنين از زمانبندي عمليات، زمانبندي سفارش و زمانبندي كارگاه بطور معادل ياد ميكنند.
تعابير متنوعي از تعريفهاي ارائه شده براي زمانبندي در محيط هاي مختلف قابل تصور است. بعنوان مثال، منابع ميتوانند ماشينها در يك كارگاه، پردازنده و حافظه در يك سيستم كامپيوتري، باندهاي فرود در يك فرودگاه، تعميركاران در يك تعميرگاه خودرو و غيره باشند. همچنين، فعاليتها ميتوانند شامل عمليات مختلف در يك فرآيند ساخت، اجراي يك برنامهء كامپيوتري، نشستن و برخاستن هواپيماها در فرودگاه، تعمير خودروهاي تعميرگاه و مواردي از اين دست باشند.
مطالعه بر روي زمانبندي به دههء 1950 برميگردد كه محققان در پژوهش عملياتي، مهندسي صنايع و مديريت با مسألهء اداره كردن فعاليتهاي مختلفي كه در يك كارگاه رخ ميدادند مواجه